گزارش «روزان» از واکنش دولت به مخالفان برجام / جدال «برجامی» دولت و مخالفان

گزارش «روزان» از واکنش دولت به مخالفان برجام / جدال «برجامی» دولت و مخالفان

25 اردیبهشت 1397 20:3

گروه سیاسی- هنوز از اعلام رسمی خروج آمریکا از برجام توسط ترامپ در شامگاه هجدهم اردیبهشت، زمانی نگذشته بود که رئیس‌جمهور حسن روحانی با همراهی تعدادی از وزرایش در پشت تریبون رسمی قرار گرفت و اعلام کرد که گرچه آمریکا به‌صورت یکجانبه از برجام خارج شده است اما 5 کشور دیگری که پای برجام را امضا کرده بودند، فرصت کوتاهی دارند تا در مذاکره با ایران بتوانند با حفظ کامل منافع ایران در برجام آن را تضمین کنند. در واقع، حسن روحانی به کشورهای اروپایی، روسیه و چین پیام داد که اگر می‌خواهند ایران به شرایط هسته‌ای پیش از برجام بازنگردد، باید بتوانند راهکاری بیابند که تمامی منافع ایران در چارچوب برجام حفظ شود.

*برخاستن صدای ناهماهنگ از مجلس شورای اسلامی

این موضع رسمی حسن روحانی از سوی بسیاری از تحلیلگران داخلی و خارجی سنجیده و منطقی ارزیابی شد اما این تنها واکنش از سوی دولتمردان ایران نسبت به خروج آمریکا از برجام نبود. فردای آن روز نمایندگان نزدیک به اصول‌گرایان تندرو از جمله مجتبی ذوالنور، محسن کوهکن، محمدجواد ابطحی و ... پشت تریبون مجلس شورای اسلامی قرار گرفتند و برجام نمادین را همراه با پرچم آمریکا آتش زدند این اقدام مخالفت‌های زیادی در بین خود نمایندگان مجلس برانگیخت. حتی در جلسه بعدی مجلس شورای اسلامی که در روز یک‌شنبه 23 اردیبهشت برگزار شد، فراکسیون امید اعلام کرد علل اصلی این واقعه را بررسی خواهد کرد.

*مجلس خبرگان رهبری هم انتقاد می‌کند

اما این تنها واکنش رسمی خلاف مسیر دولت که مسئول مستقیم سیاست خارجی کشور است، نبود. در همان روز یک‌شنبه 23 اردیبهشت آیت‌الله احمد جنتی به‌عنوان رئیس مجلس خبرگان، به‌صورت رسمی واکنش دولت در مقابل خروج آمریکا از برجام را مورد نقد قرار داد و طی نامه‌ای دولت، مجلس شورای اسلامی و شخص حسن روحانی را مورد خطاب قرار داد. در این نامه عنوان شده است که دستگاه دیپلماسی کشور برای اخذ توافق برجام «در مواردی خطوط قرمز مورد نظر مقام معظم رهبری» را رعایت نکرده است و «در حالی که جمهوری اسلامی ایران تمامی تعهدات خود را به‌صورت کامل به اجرا گذاشت؛ اما تضمین لازم از طرف مقابل دریافت نگردید و زمینه را برای خروج آمریکا از برجام فراهم نمود.» در این نامه گفته شده که چون برجام پیمانی جمعی است خروج هر کدام از طرف‌های آن «به معنای نقض پیمان است» و نتیجتاً دولت ایران مگر با «اخذ تضمین‌های صریح و روشن» حق دارد از برجام خارج نشود. در فراز دیگری از این نامه آمده است که چون «طرف‌های اروپایی برجام، سابقه خوبی در تعامل با جمهوری اسلامی» ندارند، قابل اعتماد نیستند و «اختلاف ظاهری آمریکا و سه کشور اروپایی در واقع، نوعی تقسیم کار بین آنان است»، در نتیجه دولت اگر بدون اتلاف وقت و با اخذ «تضمین‌های جدی و محکم» حق دارد که در برجام بماند و «در غیر این صورت، خروج از برجام، تکلیف شرعی و قانونی دستگاه دیپلماسی خواهد بود.» در ادامه نامه آمده است که «لازم است رئیس جمهور محترم، صادقانه و با صراحت، نسبت به خسارت‌های وارده در برجام که به خاطر عدم رعایت خطوط قرمز ترسیمی توسط رهبر معظم انقلاب از جمله اخذ تضمین‌های لازم از 1+5 و نیز عدم رعایت اقدام متناظر و گام به گام، پدید آمد؛ از مردم عزیر ایران عذر خواهی کند.»

*واکنش دولت

احتمالاً در واکنش‌ به این اقدامات و اظهار نظر رسمی بود که دولت حسن روحانی اطلاعیه‌ای به منظور پاسخگویی به مخالفان تاکتیک در پیش گرفته شده صادر کرد. این اطلاعیه که توسط دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت تنظیم شده است با اشاره به اظهار نظر برخی گروه‌ها و شخصیت‌ها، در مورد اعلام خروج آمریکا از برجام چنین اعلام می‌کند:

«1-دولت جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان منتخب ملت، از ابتدا، خود را موظف به تحقق خواست مردم در تعامل سازنده با جهان و تلاش خستگی ناپذیر برای رهایی کشور از بند تحریم‌های ظالمانه و لغو قطعنامه‌های خطرناک شورای امنیت سازمان ملل متحد می‌دانسته است و در این راه همواره تابع سه اصل عزت، حکمت و مصلحت بوده و تیم مذاکره کننده نیز، تمام تلاش خود را برای کسب بیشترین منافع و اعطای کمترین امتیاز، به کار بسته است.

2-راهبرد اصلی و اعلام شده دولت، در مذاکرات طولانی با شش کشور و اتحادیه اروپا، تأمین منافع ملی بوده است و در این مسیر، هیچ یک از حقوق، توانایی‌ها و ظرفیت‌های راهبردی کشور مورد مذاکره و معامله قرار نگرفته است؛ بلکه بهانه‌‌های واهی برای متهم کردن ایران را از دست بدخواهان گرفته و حقوق مسلم ملت ایران را برای پیشرفت و حضور عزّتمندانه در اقتصاد جهانی تثبیت کرده است.

3-برجام از نظر جهانیان، یک دستاورد بی‌نظیر در عرصه‌ دیپلماسی و صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی است. شکستن اجماع جهانی علیه ایران، رسوایی صهیونیست‌ها، برچیده شدن تحریم‌های بین‌المللی، و به رسمیت شناخته شدن برنامه صلح آمیز هسته‌ای کشور بخشی از دستاوردهای برجام به شمار می‌رود.

4–دولت آمریکا که همواره، مجامع بین‌المللی را در حمایت از خود بسیج می‌کرد و کشورها را با الزام به تحریم، در مقابل ایران قرار می‌داد، اینک با صهیونیست‌ها تنها مانده و شاهد حمایت جهانی از موضع منطقی و عزتمندانه ایران اسلامی است.

5-رئیس جمهور فعلی آمریکا مدعی است در جریان برجام کاملاً متضرر شده است و ایران را کشوری می‌داند که بدترین توافق را به او تحمیل کرده‌است. او خروج از برجام را پاسخی برای تحقیر آمریکا در برابر ایران می‌داند. در چنین شرایط خطیری که وحدت ملی یک ضرورت است، سوال این است که حمله به دولت و تخریب دستاوردهای کشور که همراه با افزایش قدرت دفاعی و تقویت جایگاه منطقه‌ای ایران به دست آمده است، همصدایی با چه جریانی و ریختن آب به آسیاب چه کسانی است؟

6-متأسفانه آنان که باید عذرخواه مواضع نادرست خود در گذشته باشند، طلبکارانه به دستاوردهای ملی می‌تازند و حاضر نیستند به این سوال پاسخ دهند که خسارت‌های تحریم ظالمانه بر ملت ایران چه میزان بوده و برای پیشگیری به موقع از آن خسارت‌ها چه کرده اند؟ آنها هیچ گاه حاضر نیستند از ناتوانی خود در ارائه راه‌های جایگزین برجام سخن بگویند و صادقانه بابت رویکرد غلط و کارشکنی‌های خود در روند پیشرفت کشور، از ملت عذرخواهی کنند. آنها در تعارضی آشکار، هم دلواپس حضور آمریکا در برجام بوده‌اند و هم شاکی خروج آمریکا از برجام. مدیریت مسئولانه کشور، عرصه تناقض‌گویی نیست؛ بلکه نیازمند تصمیم قاطع و عمل شجاعانه است.

7-دولت ضمن استقبال از تمامی اظهار نظرها و توصیه‌های خیرخواهانه، اعلام می‌کند که تمامی مراحل مذاکرات و توافق، در چارچوب قانون اساسی، اختیارات و مسئولیت‌های رئیس جمهور و مصوبات شورای عالی امنیت ملی بوده است. در شرایط جدید نیز برای مقابله موثر با اقدام تحریک آمیز آمریکا، و تضمین‌ انتفاع ایران از برجام، تدابیر لازم اتخاذ شده و در حال اجرا است.

8-در شرایط حساس کنونی که بار دیگر، دولت زیاده خواه آمریکا، زبان به تهدید ایران گشوده است، از همه شخصیت‌ها و گروه‌های وفادار به انقلاب اسلامی انتظار می‌رود که با پیروی از رهنمودهای مقام معظم رهبری، به انسجام و وحدت ملی مدد رسانند و با حمایت از مواضع دولت در صحنه بین‌المللی، به جهانیان نشان دهند که مردم ایران یکپارچه و یکصدا، در مقابل ناقضان عهد، ایستادگی و از حقوق خود دفاع خواهند کرد.»

*بوی تغییر ؟

می‌توان ادعا کرد که این اطلاعیه، جزء معدود واکنش‌های سریع، صریح و رسمی کلیت دولت بود. از همان ابتدای روی کار آمدن دولت یازدهم، آنها مرتباً مورد این نقد از سوی حامیانشان قرار داشتند که توان رسانه‌ای اثرگذار ندارند و اغلب موج‌های رسانه‌ای مخالفان است که کشتی آنها را به هر سو می‌برد. شاید به خطر افتادن سوگلی دولت یازدهم و دوازدهم تغییری در آنها ایجاد کرده باشد و آنها را به سمت واکنش‌های سریع و اثرگذار سوق دهد.

در واقع، این اطلاعیه دو ویژگی قابل توجه دارد. اول آنکه وقت‌کشی در آن نبود و دولت بلافاصله به آنچه که خطابش قرار داده، واکنش نشان داد. ویژگی‌ای که متأسفانه در بسیاری از موضع‌گیری‌های رسمی دولت کمتر به چشم می‌خورد. دومین ویژگی قابل توجه این اطلاعیه لحن صریح است. ویژگی‌ای که گرچه در کلام شخص حسن روحانی هست اما در دیگر دولتمردان این دولت نه. گویا با هدف قرار گرفته شدن برجام به‌عنوان مهم‌ترین  دستاورد دولت یازدهم و دوازدهم، نهادهای وابسته به دولت فهمیده‌اند که لازم است کمی به رئیس خود تأسی جویند و صریح‌تر و شفاف‌تر موضع‌گیری کنند.

shareاشتراک گذاری

نظرات شما