دکتر علی بیگدلی در گفتگو با «روزان»: ایران وارد جنگ ترکیه با کردهای سوریه نشود

دکتر علی بیگدلی در گفتگو با «روزان»: ایران وارد جنگ ترکیه با کردهای سوریه نشود

24 بهمن 1396 19:10

گروه دیپلماسی: با گذشت بیش از سه هفته از حمله نظامی ترکیه و نیروهای تحت حمایت‌اش به شهر عفرین در شمال شرق سوریه، همچنان شاهد عدم پیشروی چشمگیر ارتش ترک هستیم.

 در این میان، با وجود درخواست‌های متعدد کشورهای اروپایی، آمریکا و حتی کشورهای منطقه، اردوغان و دیگر مقام‎های سیاسی ترکیه اصرار دارند، تا فتح نهایی کل عفرین، حملات خود را متوقف نکنند. با وجود تداوم نبرد در عفرین، اکنون آینده مناسبات آمریکا و ترکیه در آینده با توجه به بحران سوریه، به مسئله‌ای مهم تبدیل شده است. اهمیت موضوع به اندازه‌ای است که حتی سناریوی قطع مناسبات میان آمریکا با ترکیه از سوی آنکارا مطرح شده و در همین زمینه، دیروز - دوشنبه- مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه در کنفرانسی با حضور وزرای کشورهای آفریقایی و ترکیه در استانبول، با بیان اینکه روابط کشورش با آمریکا در نقطه حساسی قرار دارد، گفت: یا روابطمان با آمریکا را بهتر می‌کنیم و یا به‌‌طور کامل به آن پایان می‌دهیم. وی تاکید کرد: ما عملیات عفرین را با گام‌های مطمئن ادامه می‌دهیم. در آینده مردم سوریه به خاطر عملیات سپر فرات و عفرین از ترکیه تشکر خواهند کرد. زیرا خاک سوریه را از گروه‌های تروریستی پاک‌سازی می‌کنیم و همانند آمریکا آنها را به گروه‌های تروریستی دیگر واگذار نمی‌کنیم. چاووش‌اوغلو در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر سفر رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه آمریکا به ترکیه گفت: انتظارات ما از آمریکا آشکار و مشخص است و بارها این انتظارات را بیان کردیم. ما اقدامات منفعلانه نمی‌خواهیم. برای گفتگو درباره برخی مسائل با آمریکا نیاز است که اعتماد از دست رفته دوباره احیا شود. وی با بیان اینکه مقصر اعتماد از دست رفته آمریکا است، گفت: ترکیه علیه هیچ دوست متحد و یا کشوری کار اشتباهی انجام نمی‌دهد اما آمریکا اشتباهاتی جدی درخصوص مسئله سازمان فتو و یگان‌های مدافع خلق انجام داده است.
در مجموع، این مسئله و دیگر مسائلی همچون نقش ایران در آینده بحران سوریه و عفرین و بحران اخیر اسرائیل با دولت سوریه بر سر ساقط شدن جنگنده این کشور، روند بحران سوریه را بیش از همیشه پیچیده‌تر کرده است. از سوی دیگر، این موضوع بسیار جدی است که ایران باید در آینده تحولات این کشور که در سال‌های گذشته هزینه‌های زیادی برای آن بر کشورمان تحمیل شده، چه راهبردی را در پیش بگیرد؟ با نظر به این مسائل، «روزان» برای پیگیری آینده سوریه در پرتو حمله نظامی ترکیه به عفرین، گفتگویی اختصاصی با دکتر علی بیگدلی کارشناس ارشد مسائل بین‌المللی داشته است. در این گفتگو بیگدلی بر این باور است که ایران باید با حساسیت زیاد تحولات را رصد کند و هیچ‌گاه نباید به‌طور جدی وارد نزاع کردی -ترکی یا آمریکایی - ترکی شود. در واقع، در فضای شدید شدن بحران میان آمریکا و ترکیه است که ایران می‌تواند فضای بیشتری برای مانور داشته باشد.
اردوغان با آغاز جنگ عفرین ریسک بزرگی انجام داد
علی بیگدلی در ارتباط با میزان پیشرفت عملیات نظامی ترکیه و رسیدن آنکارا به اهداف خود در عفرین بر این باور است که اردوغان در آغاز جنگ عفرین اشتباه استراتژیکی را انجام داد. در واقع، اردوغان با توجه به اینکه به برگزاری انتخابات آینده در ترکیه نزدیک می‌شویم تلاش کرد که از ابزار حمله به شمال سوریه به عنوان برگی برنده بهره بگیرد اما او از این امر غافل بود که حمله به مواضع نیروهای نظامی کرد سوری، می‌تواند بازی بی‌سرانجام و معادله‎‌ای دشوار را برای او رقم بزند. در نتیجه حمله ترکیه به عفرین و تاثیرات آن بر سطوح بحران در سوریه، این کشور وارد دورانی به مراتب پیچیده‌تر و خطرناک‌تر از زمان حضور داعش شده است. اکنون سوریه بیش از گذشته به میدان رقابت نیروهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تبدیل شده و به‌ویژه ساقط شدن جنگنده اف 16 اسرائیل بر فراز آسمان سوریه در روز شنبه هفته جاری، بحران را بیش از پیش پیچیده‌تر کرده است. بنابراین، در چنین فضایی اردوغان به احتمال زیاد نمی‌تواند به اهداف از پیش تعیین شده خود دست پیدا کند. با وجود این، مسئله این است که اکنون دیگر اردوغان هیچ راه برگشتی ندارد و عقب‌نشینی ترکیه می‌تواند شکستی بزرگ برای او باشد که می‌تواند عواقب سنگینی برای او داشته باشد. اگر این عملیات با موفقیت همراه نشود که بعید هم به‌نظر می‌رسد موفق باشد، قطعا در دور آینده نمی‌تواند پست ریاست جمهوری ترکیه را مجددا به دست بیاورد.
کردهای سوریه از حمایت قاطع آمریکا برخوردار هستند
این کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه در ارتباط با احتمال پیروزی مقاومت کردها در برابر حمله ارتش ترکیه اظهار کرد: در شرایط کنونی حدود 2 هزار مستشار نظامی آمریکایی در سوریه در حال آموزش نیروهای کرد سوری هستند و این احتمال وجود دارد در آینده تعداد نیروهای نظامی کرد به حدود 30 هزار نفر برسد. در واقع، این نیروها با حمایت‌های آمریکا و اسرائیل آموزش‌های لازم را دیده و با مدرن‌ترین تجهیرات نظامی روز دنیا مسلح شده‌اند. روند کنونی تحولات هم نشان می‌دهد که آمریکا از مواضع خود در حمایت از کردهای سوریه عقب‌نشینی نکرده و از سوی دیگر آمریکا نیز به کردهای سوریه نیاز دارد تا قدرت خود را در این کشور استمرار ببخشد. بنابراین شاهد هستیم که به طور روزانه تعداد نیروهای سوریه دموکراتیک و عضوگیری برای این جریان بیشتر و بیشتر می‌شود.
ایران به‌طور فزاینده درگیر در بحران سوریه نشود
بیگدلی در بخشی دیگر از گفته‌های خود در ارتباط با راهبرد ایران نسبت به حمله ترکیه به عفرین که مبنی بر پایان دادن تجاوز ترکیه به شمال سوریه بوده است، تاکید کرد: به‌طور طبیعی ایران به دلیل دوستی با حکومت مرکزی سوریه و به دلیل نقش ویژه‌ای که در منطقه دارد، می‌بایست چنین موضعی را اتخاذ می‌کرد. با وجود این اردوغان اعتنایی به خواسته‌ها و مواضع ایران و دیگر اظهارنظرها در سطح بین‎‌المللی نداشته است. با تمام این تفاسیر براین باور هستم که ایران نباید زیاد خود را در کلیت بحران سوریه و به‌طور خاص منازعه ترکی - کردی در عفرین وارد کند؛ زیرا دیگر سوریه، کشور 10 سال قبل نیست. اکنون این کشور آلوده حضور قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای شده و ایفای نقش فزاینده ایران نمی‌تواند معقول باشد. هرچند باید توجه داشت که ایران هزینه‌های مادی و انسانی زیادی را در سوریه طی چند سال گذشته متحمل شده و از این رو، به‌نظر می‌رسد عقب‌نشینی برای ایران نیز بسیار دشوار است. در مجموع، باید تلاش کنیم که در میانه بحران درگیر نشویم و راهبردی منطقی را نسبت به این کشور در پیش بگیریم.
بحران فزاینده آمریکا و ترکیه به نفع ایران خواهد بود
این استاد دانشگاه بهشتی در بخش پایانی از گفته‌های خود، نسبت به آینده مناسبات آمریکا و ترکیه با توجه به بحران عفرین تاکید کرد: واقعیت این است در شرایط کنونی بیش از نیمی از مناسبات  آمریکا و ترکیه از میان رفته است و ترکیه قصد دارد این مناسبات را بیش از پیش کاهش دهد تا بر غرب و آمریکا فشار بیشتری اعمال شود. با این وجود از یک طرف آمریکا در صورت از دست دادن کردهای سوریه، دیگر عملا در سوریه هیچ قدرتی نخواهد داشت و عرصه را به دیگر بازیگران واگذار می‌کند. از طرف دیگر، واشنگتن به‌هیچ عنوان قصد ندارد ترکیه عضو ناتو و متحد سنتی خود را به این آسانی از دست بدهد. این شرایط، وضعیتی مبهم را ایجاد کرده که می‌تواند بسیار برای ایران زمینه مناسبی باشد.

سوتیتر: ایران نباید زیاد خود را در کلیت بحران سوریه و به‌طور خاص منازعه ترکی - کردی در عفرین وارد کند؛ زیرا دیگر سوریه، کشور 10 سال قبل نیست. اکنون این کشور آلوده حضور قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای شده و ایفای نقش فزاینده ایران نمی‌تواند معقول باشد.

shareاشتراک گذاری

نظرات شما