فرار به جلوی اصول‌گرایانه!

گزارش «روزان» از تغییر روند اصول‌گرایان در مواجهه با آشوب‌های اخیر

فرار به جلوی اصول‌گرایانه!

16 دی 1396 22:17

گروه سیاسی- اعتراضات و تشنج‌های خیابانی که از نزدیک به 10 روز قبل در شهرهای مختلف ایران شروع شد، حالا تقریبا به پایان رسیده است. روز چهارشنبه فرمانده سپاه پاسداران از شکسته شدن خط فتنه 96 سخن گفت و خبرها نیز نشان از آن دارد که اعتراضات جدیدی در شهرهای مختلف روی نداده است و یا تعداد آن بسیار اندک بوده است.

گروه سیاسی- اعتراضات و تشنج‌های خیابانی که از نزدیک به 10 روز قبل در شهرهای مختلف ایران شروع شد، حالا تقریبا به پایان رسیده است. روز چهارشنبه فرمانده سپاه پاسداران از شکسته شدن خط فتنه 96 سخن گفت و خبرها نیز نشان از آن دارد که اعتراضات جدیدی در شهرهای مختلف روی نداده است و یا تعداد آن بسیار اندک بوده است. به این ترتیب و با توجه به فقدان عناصری چون ایده مرکزی، مطالبه واحد و رهبری و.‌.. بسیاری موارد می‌توان از فروکش کردن شورش‌ها سخن گفت. با این حال این پایان ماجرا نیست و نخواهد بود. تاثیر این اعتراضات کم سابقه خیابانی احتمالا تا ماه‌ها و حتی سال‌ها بر بلوک قدرت در ایران و جناح‌های مختلف آن باقی خواهد ماند و به احتمال زیاد رد تاثیر این رخداد را می‌توان به‌زودی در راهبردها و تاکتیک‌های جناح‌های سیاسی مختلف مشاهده کرد.
البته هنوز برای ارزیابی دقیق این تاثیرات و تحولات زود به نظر می‌رسد و باید برای ترسیم شمایی دقیق از آن باز هم به انتظار ماند. با این حال نگاهی کوتاه به اظهارنظرهای سیاسی در روزهای اخیر می‌تواند تا حدودی نوع واکنش کوتاه مدت جناح‌های سیاسی اصلی را به این تحولات ترسیم نماید.
*دولت و اصلاح‌طلبان: جرقه از کجا زده شده است؟
در سخنان چهره‌های مختلف اصلاح‌طلب و حتی مقامات دولتی، در کنار تکرار لزوم احترام گذاشتن به حق اعتراض مردم و جدا کردن صف معترضان از اغتشاش‌گران یک نکته به‌صورت مداوم تکرار شده است و آن زده شدن جرقه اولیه اعترضات به دست رقیب اصول‌گرا بوده است. این سخن اشاره‌ای است به وقوع نخستین اعتراضات در مشهد.  اعتراضاتی که به احتمال بسیار زیاد نخست توسط رقبای دولت روحانی و بر اعمال فشار سیاسی و اقتصادی بر آن طراحی شده بود. اعتراضاتی که در آن کوشش شده بود با استفاده از نارضایتی برخی سپرده گذاران موسسات مالی غیرمجاز و البته تداوم رکود اقتصادی در کشور فشارهای بیشتری به دولت آغاز شود.
شاید صریح‌ترین اشاره به این مسئله را احمدی میدری معاون وزیر کار و امور اجتماعی کرد. در فیلمی که در شبکه‌های مجازی- که این روزها کاملا محدود شده است- دست به دست، شد، میدری پمپاژ مداوم یاس از سوی رسانه‌های اصول‌گرا در 5 سال گذشته را یکی از عوامل بروز شورش‌های می‌داند. او سپس در جمله‌ای سوال می‌کند: «امام جمعه کدام شهر جرقه اعتراضات را زد؟» سوالی که اشاره‌ای آشکار به شهر مشهد دارد. این سخن میدری البته به شکل‌های دیگر و در لفافه از سوی برخی دیگر از مسئولان دولتی و تحلیلگران اصلاح‌طلب تکرار شده است.
*فرار به جلوی اصول‌گرایانه؟!
اصول‌گرایان در روزهای گذشته البته ترجیح داده‌اند که چندان وارد این منازعه نشده و به جای تمرکز بر آنکه اعتراضات توسط چه کسانی آغاز شد بر دو نکته تمرکز کنند. آنها هم بر حق اعتراض مردم تاکید داشتند اما مخاطب این اعتراضات را دولت و نه سایر نهادهای حاکمیتی می‌دانستند. نکته دوم مورد تاکید این گروه سیاسی حمایت بیگانگان و به‌خصوص دشمنان ایران از اغتشاشات رخ داده بود.
با این حال در یکی دو روز گذشته به نظر این گروه دو محور تهاجمی را هم در دستور کار قرار داده است. در مقابل تاکید اصلاح‌طلبان و دولت در مورد شناسایی آغازکننده‌های این اعتراضات به نظر برخی اصول‌گرایان در پی آن هستند که سهم تقصیر بیشتری برای اصلاح‌طلبان قائل شوند. این خط را حمیدرضا ترقی عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی روز گذشته کلید زد.
ترقی در مصاحبه‌ با خبرگزاری مهر گفت: «اگر اصلاح طلبان بخواهند اتهام آغاز اعتراضات بروز آشوب‌های اخیر را به اصول‌گرایان بزنند، ما متن مذاکراتی را که اصلاح‌طلبان در جلسات خصوصی مطرح و در آن جلسات تاکید کردند باید از نارضایتی مردم در مسائل اقتصادی برای فشار بر نظام استفاده کنیم، افشا خواهیم کرد.»
وی افزود:«می‌دانیم چه کسانی در جلسات مخفی چه گفته‌اند و چه برنامه‌هایی برای سوءاستفاده از این اعتراضات طراحی کردند تا بتوانند برای فشار بر نظام برنامه خود را طراحی کنند.»
ترقی با بیان اینکه کارشکنی‌هایی که در حال حاضر در دستگاه‌های دولتی صورت می‌گیرد بخشی از آن دستپخت اصلاح طلبان است، افزود: «وضعیتی که امروز شاهد هستیم یک پروسه است که اصلاح طلبان قسمت ناراضی سازی آن را ایفای نقش می‌کنند و ضد انقلاب ناامن سازی را و در ضلع سوم، از خارج از کشور هم با افزایش فشار و تحریم این حربه را کامل می‌کند.»
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی تصریح کرد: «در حال حاضر جلوی آزادی تجمعات مسالمت‌آمیز از جانب دولت گرفته می‌شود چرا که از کنترل آن عاجز است.»
وی با بیان اینکه جنس اعتراضات اخیر متفاوت از اعتراضات سال 88 است؛ گفت: «اعتراض مردم به سیاست‌های دولت فعلی مربوط است.»
لحن اظهارات غلامرضا ترقی که از سیاستمداران قدیمی راست‌گرا در ایران به‌شمار می‌رود در این مصاحبه به نحو کم سابقه‌ای تند است. البته روشن هم نیست که این گروه چگونه و از طریق چه ابزارهایی به متن مذاکرات خصوصی رقیب دست یافته است. آیا این کار از طریق شنود صورت گرفته است یا از طرق دیگری..‌. و روشن نیست که افشای این مذاکرات به فرض صحت، کاری قانونی به‌شمار می‌رود یا خیر؟! این اظهارات تند و خارج از عرف ترقی می‌تواند نشانه‌ای از یک طریق مشی در نزد اصول‌گرایان مخالف دولت روحانی و اصلاح‌طلبان برای خارج شدن از فشار ناشی از پرسش منشا اعتراضات باشد.
دومین محور تهاجمی روزهای اخیر هم به نظر مسئله فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی و مشخصا تلگرام در ایران است. لایه‌های مختلف جریان اصول‌گرا از مدت‌ها قبل خواستار فیلتر این شبکه بودند، برخی از آنها از محتوای برخی کانال‌های تلگرامی ناراضی بودند و برخی دیگر از آنها استفاده رقیب از این نرم‌افزار را عامل شکست‌های انتخاباتی متعدد خود می‌دانستند. دولت اما به شدت در مقابل این کار مقاومت کرد. مقاومتی که سرانجام با استفاده اغتشاش‌گران از این نرم‌افزار فرو ریخت و تلگرام به محاق توقیف رفت. توقیفی که البته موقت اعلام شد، اما این روزها اصول‌گرایان با تمرکز بر نقش این فیلترینگ در کنترل آشوب‌ها خواستار تداوم آن هستند. فشار این گروه و حضور آنها در نهادهای بسیار قدرتمند بازگشت تلگرام را با ابهامات زیادی مواجه کرده است. روشن است که فیلتر باقی ماندن تلگرام هم به کسب وکارهای شکل گرفته در این فضا لطمه وارد می‌سازد و هم فشار بسیار سنگینی را از جانب بدنه اجتماعی حامی دولت به آن وارد می‌کند. بدنه‌ای که این روزها به نظر مستعد فرسودگی و ریزش شدید است. فیلترینگ تلگرام ضربه‌ای هولناک برای دولت روحانی است که رقیب اصول‌گرا به شدت در پی تثبیت آن است.
*چیزی تغییر نمی‌کند؟
متهم کردن رقیب و از ماجرا دستاویزی برای تضعیف او ساختن، از رسم‌های دیرینه سپهر سیاست و منازعات جناحی در ایران است. این بار هم به نظر چیزی عوض نشده است، تنها با فروکش کردن آتش اغتشاشات اصول‌گرایان زهر حملات خود را بیشتر کرده‌اند. حملاتی که قرار است برای آنها دستاورد به ارمغان بیاورد و برگ برنده برای بازی آنها بسازد، بی‌آنکه به هدف و نهایت بازی فکر کنند!

shareاشتراک گذاری

نظرات شما