راه دشوار کردها برای مذاکره با حکومت مرکزی عراق

گزارش «روزان» از روند تنش‌زدایی میان اربیل و بغداد

راه دشوار کردها برای مذاکره با حکومت مرکزی عراق

6 دی 1396 2:33

گروه دیپلماسی: متعاقب برگزاری همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان در سوم مهر ماه سال‌جاری (25 سپتامبر 2017) مناسبات میان حکومت اقلیم کردستان و حکومت مرکزی بغداد، در مسیر واگرایی فزاینده قرار گرفت. به‌ویژه متعاقب کنترل کرکوک از سوی ارتش عراق و نیروهای حشد العشبی، کردها بخش بزرگی از دستاوردها و توان خود را از دست دادند. متعاقب 16 اکتبر 2017 یعنی پس از کنترل کرکوک از سوی حکومت مرکزی، کردها در چندین نویت خواستار مذاکره با حکومت مرکزی شدند. در آخرین نوبت از این درخواست‌ها، شبکه کردی روداو گزارش داد که نیچروان بارزانی، نخست وزیر اقلیم کردستان پیامی برای حیدر العبادی، نخست وزیر عراق فرستاده و در آن اعلام کرده که نمی‌شود از طریق کنفرانس‌های خبری جواب یکدیگر را بدهیم. در این پیام آمده است: در پایان کار، باید مشکلات کنونی از طریق مذاکرات حل شود. این درخواست بارزانی در شرایطی است که «فواد معصوم» رئیس‌جمهوری عراق نامه‌های جداگانه‌ای را به «حیدرالعبادی» نخست‌وزیر این کشور، «نیچروان بارزانی» رئیس اقلیم کردستان عراق و «آنتونیو گوترش» دبیر کل سازمان ملل متحد ارسال کرد و خواستار آغاز فوری مذاکرات میان اربیل و بغداد شد. اما روند معادلات نشان می‌دهد که مذاکرات میان اربیل و بغداد بسیار دشوار است و بستگی به عواملی همچون انتخابات پارلمانی و معادلات قدرت دارد.

گروه دیپلماسی: متعاقب برگزاری همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان در سوم مهر ماه سال‌جاری (25 سپتامبر 2017) مناسبات میان حکومت اقلیم کردستان و حکومت مرکزی بغداد، در مسیر واگرایی فزاینده قرار گرفت. به‌ویژه متعاقب کنترل کرکوک از سوی ارتش عراق و نیروهای حشد العشبی، کردها بخش بزرگی از دستاوردها و توان خود را از دست دادند. متعاقب 16 اکتبر 2017 یعنی پس از کنترل کرکوک از سوی حکومت مرکزی، کردها در چندین نویت خواستار مذاکره با حکومت مرکزی شدند. در آخرین نوبت از این درخواست‌ها، شبکه کردی روداو گزارش داد که نیچروان بارزانی، نخست وزیر اقلیم کردستان پیامی برای حیدر العبادی، نخست وزیر عراق فرستاده و در آن اعلام کرده که نمی‌شود از طریق کنفرانس‌های خبری جواب یکدیگر را بدهیم. در این پیام آمده است: در پایان کار، باید مشکلات کنونی از طریق مذاکرات حل شود. این درخواست بارزانی در شرایطی است که «فواد معصوم» رئیس‌جمهوری عراق نامه‌های جداگانه‌ای را به «حیدرالعبادی» نخست‌وزیر این کشور، «نیچروان بارزانی» رئیس اقلیم کردستان عراق و «آنتونیو گوترش» دبیر کل سازمان ملل متحد ارسال کرد و خواستار آغاز فوری مذاکرات میان اربیل و بغداد شد. اما روند معادلات نشان می‌دهد که مذاکرات میان اربیل و بغداد بسیار دشوار است و بستگی به عواملی همچون انتخابات پارلمانی و معادلات قدرت دارد.
شرط‌های حکومت مرکزی عراق برای آغاز مذاکرات
علی‌رغم در خواست‌های مختلف اربیل برای مذاکره با بغداد اما حکومت مرکزی عراق همچنان پیش‌شرط‌های سختگیرانه‌ای را برای اربیل گذاشته است. در جدیدترین درخواست براساس گزارش‌های موجود نخست‌وزیر عراق 13 شرط را برای آغاز گفتگوها با اربیل اعلام کرده که درمجموع خواهان پایبندی اربیل به وحدت عراق و قانون اساسی و لغو نتیجه همه‌پرسی است. به گزارش پایگاه خبری العربی الجدید، منابع آگاه در دولت عراق اعلام کردند حیدر العبادی مجموعه شروطی را برای آغاز هرگونه گفتگو با اربیل زیر نظر سازمان ملل متحد در عراق تعیین و به دولت اقلیم کردستان ارائه کرده است. در همین زمینه، یک وزیر برجسته در دولت العبادی در این‌باره نوشت: «نخست‌وزیر عراق فهرستی از شروط بازگشت به مذاکرات را به دست دولت اقلیم کردستان رسانده است. » مهم‌ترین شروط مطرح شده در این فهرست عبارتند از: (ابطال و لغو همه‌پرسی، نه تعلیق آن به‌طور رسمی، تسلیم همه گذرگاه‌های مرزی و فرودگاه‌ها در اقلیم کردستان به دولت فدرال، تحویل همه درآمدهای نفتی و غیرنفتی و واردات و مالیات‌های نهادهای دولتی در اقلیم کردستان به بغداد، تسلیم همه افراد تحت تعقیب دستگاه قضائی عراق در اقلیم کردستان به دولت مرکزی، بازگشت به خط مرزی و اداری منطقه کردستان پیش از سال 2003 (پیش از اشغال عراق به دست نیروهای آمریکایی)، ارتباط دادن نیروهای پیشمرگه به وزارت دفاع عراق، تعهد به پناه ندادن به افراد تحت پیگرد قانونی دولت مرکزی، سفر نکردن مقام‌های اقلیم کردستان بدون موافقت دولت فدرال و استقبال نکردن از هیج مسئول بین‌المللی مگر اینکه از کانال بغداد انجام شود). مجموع، این شروط رسما می‌تواند دریچه هر نوع گفتگو میان دو طرف را مسدودکند؛ زیرا کردهای عراق بر این باور هستند که اجرایی شدن این شرط‌ها به معنای پایان مذاکرات است.
واکنش نمایندگان کرد در پارلمان عراق به در خواست‌های العبادی
متعاقب اعلام شرط‌های 13 گانه العبادی برای حومت اقلیم کردستان، نمایندگان کرد در پارلمان عراق واکنش جدی نشان دادند. در مهم‌ترین واکنش، محمد امین عضو ائتلاف کردستانی در پارلمان عراق تاکید کرد: اجرایی شدن شروط مورد در خواست بغداد به معنای بسته شدن درهای گفتگو است و این شروط هیچ گشایشی را در عرصه گفتگوها انجام نخواهد داد. همچنین، این نماینده عنوان می‌کند این شروط بدین معنا است که بغداد قصد دارد گزینه نظامی را برای مدت زمانی طولانی همچنان مدنظر قرار دهد.  
در مقابل این اظهارات، عباس بیاتی، رئیس ائتلاف الوطنی حاکم و نزدیک به حیدر العبادی عنوان می‌کند: در حل حاضر شرایطی مساعد ایجاد شده تا گفتگوها میان اربیل و بغداد آغاز شود. از این رو، ما برای حل شدن مسائل میان اربیل و بغداد، نیازمند میانجیگری هستیم. همچنین، در ارتباط با شروط جدید حکومت بیاتی عنوان می‌کند: چندین شرط هستند که اربیل باید آنها را اجرایی کند اما برخی جزئیات اجازه چنین امری را نمی‌دهند. این جزئیات عبارت هستند از لغو نتایج همه‌پرسی و تاکید بر پایبندی به یکپارچگی کشور عراق.
مصاحبه نوری المالکی با «روداو» و افزایش فشارها بر العبادی
در میانه منازعات میان بغداد و اربیل، نوری الماکی نخست وزیر سابق کشور عراق، با کانال کردی روداو گفتگوی مهمی را انجام داد و در آن بر ضرورت مذاکره میان اربیل و بغداد و آغاز مذاکرات سخن به میان آورد. این اظهارات در اولین نگاه شاید بی‌اهمیت به نظر می‌رسد اما واقعیت آن است العبادی و نیروهای طرفدار او، به شدت از نیات مالکی نگران هستند و از این مسئله واهمه دارند که در انتخابات آینده کشور عراق که در 12 می‌2018 برگزار خواهد شد با کردها ائتلاف کنند. در نتیجه این موضوع اکنون حیدر العبادی با فشاری فزاینده مواجه شده است؛ در نتیجه قصد دارد که هر چه سریع‌تر روند مذاکرات با کردها را پیش ببرد و از ائتلاف کردها با مالکی در انتخابات آینده ممانعت به عمل بیاورد.

shareاشتراک گذاری

نظرات شما