وقتی دستمزدها  زنانه- مردانه می شود

رتبه 90 ایران در 144 کشور از لحاظ شکاف جنسیتی در حقوق

وقتی دستمزدها زنانه- مردانه می شود

5 آذر 1396 15:17

مربوط به همین سه سال پیش است: استعفای خانم ژیل آبرامسون از روزنامه نیویورک تایمز .

خدیجه پاک ضمیر/ معلم

خبر مربوط به همین  سه سال پیش است: استعفای خانم ژیل آبرامسون از روزنامه نیویورک  تایمز . خانم ژیل که  در تاریخ 160 ساله این روزنامه ،  اولین سردبیر  زن آن روزنامه بود،  متوجه می شود که حقوق و دستمزدش  از سردبیر قبلی که یک مرد بود، کمتر است . او که با  مشورت وکیل خود موضوع را رسانه ای می کند، در نهایت دست به استعفا می زند و عطای سردبیری را به لقایش می بخشد.
نمونه هایی از تبعیض جنسیتی در حقوق
خیلی وقتها دستمزدی که به همکاران مرد می دهند، دو برابری دستمزدی است که به من و دیگر همکاران زن  می دهند؛ در حالی که هر دو یک کار را انجام می دهیم. این را زهرا می گوید که در یکی از مؤسسات خصوصی به عنوان کارمند مشغول به کار است.  
دریافتی ماهانه ام در این مهد کودک 150 هزار تومان است .از ساعت 7 صبح می روم تا ساعت 3 بعدازظهر؛ حتی پنج شنبه ها هم سر کار هستم. خب دیگر چکار می شود کرد؟ این مبلغ ناچیز هم   خودش گوشه ای از زندگی را می گیرد. این را نازنین می گوید. او که در یکی از شهرهای جنوب غربی کشور زندگی می کند، می گوید می دانم ظلم است و بیگاری؛  اما به ریسکش هم نمی ارزد که این کار را هم از دست بدهم. 
رتبه 139 ایران در  شکاف جنسیتی فرصت های اقتصادی
این  زنان  همگی از  تجربه تبعیضی سخن می گویند که  امروزه در بسیاری از  محیط های کاری  و در سراسر دنیا شکلی عادی و طبیعی به خود گرفته است؛ این  تبعیض و اجحافی که زنان از آن سخن می گویند، تنها یک پیام روشن به همراه دارد: آنچه  که امروزه در دستیابی افراد به موقعیت های شغلی برابر و دستمزدهای برابر نقش دارد، تنها جنسیت افراد است؛ نه مدرک تحصیلی، سابقه کاری و .... . 
بنا بر گزارش مجمع جهانی اقتصاد (2016)  شکاف  جنسیتی در زمینه مشارکت و فرصت اقتصادی در خاورمیانه  به عنوان بیشترین شکاف جنسیتی مطرح است و ایران در این زمینه  در میان 144 کشور دارای رتبه 139 است. بنابر این گزارش در ایران  سهم زنان در مناصب بالا و مدیریتی در مقایسه با مردان تنها 17/0 است  و از این حیث در میان 144 کشور رتبه 106  را به خود اختصاص داده است. نکته قابل تأمل این است که  این  شکاف و نابرابری جنسیتی در حالی  رخ می دهد که در سالهای اخیر میزان دستیابی  زنان به آموزش عالی همواره از روندی چشمگیر برخوردار بوده است. 
رتبه 142 ایران در تفاوت درآمد زنان و مردان
بر اساس این گزارش، این شکاف جنسیتی موجود  در زمینه مشارکت اقتصادی، تنها یک روی این سکه ظلم و اجحاف در حق زنان است. روی دیگر این سکه، نابرابری  و تبعیض موجود در دستمزدهای دریافتی توسط زنان و مردان به ازای کار برابر است. بر اساس این گزارش رتبه ایران در میان 144 کشور  برمبنای  شاخص مزد برابر برای کار مشابه ،  رتبه 90 است . همچنین  این گزارش نشان می دهد که بر مبنای شاخص  درآمد دریافتی زنان نسبت به مردان، ایران در میان 144 کشور رتبه 142 را دارا است. 

توجیهاتی برای  پرداحت حقوق کمتر به خانم ها
در  توضیح چرایی وجود این شکافها و تبعیض های موجود در بازار کار ، نظرات گوناگونی وجود دارد . گاهی گفته می شود که بازار ، عرصه رقابت است و شوخی بردار نیست. در عرصه رقابت هم، به کارگران مزدی معادل ارزش نهایی محصول پرداخت می شود. در این میان زنان که به دلایلی همچون ازدواج، حاملگی و پرورش کودک، مجبور به رها کردن شغل خود می شوند، شدت فرسایش مهارتهای شغلی آنان بیشتر است  و از این رو از تجربه شغلی کمتری نسبت به مردان برخوردارند؛  به همین خاطر مزد و  درآمد دریافتی  آنها  کمتر از مردان است. 
بسیاری از کارفرمایان می گویند زنان نسبت به مردان غیبت، مرخصی و جابه جایی بیشتری دارند؛ به همین خاطر  احتمال جذب آنها  در مشاغلی با مزد و تأمین بیشتر، کمتر است و در عوض احتمال به کارگیری آنها در  مشاغلی  با مزد و تأمین کم تر،  بیشتر است.
فقر زنانه، محصول تبعیض جنسیتی  در بازار کار 
عده ای هم می گویندآنچه که در پس  این شکافها و تبعیض های روا شده نسبت به زنان  که در بازار کار دیده می شود، در واقع وجود  یک چرخه معیوب اجتماعی است که  در آن زنان همواره  تابع مردان بوده اند  و این موقعیت فرودست زنان در بازار کار و عرصه اشتغال هم در حقیقت  بازتابی از موقعیت فرودست آنان در عرصه دیگر یعنی خانه و خانواده است. 
اما  چیزی را  که در کنار  تبیین چرایی  وجود این فرودستی زنان در عرصه کار و اشتغال  نمی توان از نظر پنهان داشت این است که  نادیده انگاشتن زنان و در  فرودست  قراردادن آنان در عرصه اشتغال و بازار کار، پیامی به جز ترویج خانه نشینی به عنوان بهترین کسب وکار برای زنان و نیز  پیامدی به جز گسترش و تداوم  فقر و عقب ماندگی در میان آنان به عنوان نیمی از جمعیت انسانی نخواهد داشت .   

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما