اعلام استقلال اقلیم کردستان عراق؛ فرصت یا تهدید

اعلام استقلال اقلیم کردستان عراق؛ فرصت یا تهدید

16 مهر 1396 16:2

در تاریخ معاصر هیچ موردی را سراغ نداریم که منطقه‌ای، همه‌پرسی استقلال برگزار کند و هیچ قدرت منطقه‌ای یا جهانی از آن حمایت نکند. همه‌پرسی استقلال کردستان عراق از این نظر یک مورد تقریباً کم‌نظیر است.

دکتر محمدحسین نامدار
مدرس دانشگاه
در تاریخ معاصر هیچ موردی را سراغ نداریم که منطقه‌ای، همه‌پرسی استقلال برگزار کند و هیچ قدرت منطقه‌ای یا جهانی از آن حمایت نکند. همه‌پرسی استقلال کردستان عراق از این نظر یک مورد تقریباً کم‌نظیر است. حق تعیین سرنوشت ملت‌ها از طریق اعلام استقلال را نمی‌توان با استفاده از رویه‌های حقوق بین‌الملل در اقلیم کردستان عراق رد یا تایید کرد واعلام استقلال یکجانبه به شدت به مسئله شناسایی از سوی دیگر کشورها وابستگی پیدا می‌کند. این سوال جدی وجود دارد که آیا برای اعلام استقلال بخشی از خاک یک کشور، کل جمعیت آن کشور باید در رای‌گیری مشارکت کنند یا فقط بخشی که خواهان استقلال است. در رویه‌های حقوق بین‌الملل جواب دقیقی در مورد آن وجود ندارد در واقع هیچ اثر حقوقی بر این اعلام یکجانبه استقلال وارد نیست. مرزهای بین‌المللی بر اساس حقوق بین‌الملل مشخص و دارای ثبات هستند و نمی‌توان آن را بدون توافق طرفین جا‌به‌جا کرد. از نظر حقوق بین‌الملل همه‌پرسی و استقلال کردستان عراق یک امر خارجی و خارج از مرزهای کشور ایران است و قاعدتا جمهوری اسلامی‌اقدامی‌نظامی‌به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم برای برگرداندن رای کردهای عراق انجام نخواهد داد؛ ضمنا چنین اقدامی‌اثرات گسترده سیاسی، ژئوپلیتیک و تبعات منفی گسترده‌ای در میان جامعه کردهای ایران به همراه خواهد داشت. به باور من حل مسئله کردها در کشور عراق تقریبا غیر ممکن است؛ این موضوع را صد سال گذشته به خوبی نشان داده است. شاید عراق کشوری است که از روز اول نه بر اساس خواست ساکنان آن یعنی کردها و اعراب سنی و شیعه، بلکه بر اساس خواست و منافع بریتانیا و فرانسه تشکیل شده است. کردستان عراق به لحاظ جغرافیایی در بین 4 کشور ایران، ترکیه، عراق و سوریه قراردارد و به دریای آزاد راه ندارد و شاید پاشنه آشیل اقلیم کردستان نیز همین مورد باشد زیرا اگر این چهار کشور اجازه مبادله کالا و افراد را ندهند، کردستان عراق با مشکل تامین کالاهای اولیه و اداره ساده‌ترین موارد اقتصادی جامعه تحت اداره‌اش روبه‌رو خواهد شد. در صورتی که کابینه کردستان عراق نتواند نفت بفروشد (به دلیل جلوگیری ایران و ترکیه)، بودجه‌ای نخواهد داشت. به نظر می‌رسد در برهه حاضر اعلام استقلال اقلیم کردستان بیشتر به‌خاطر فرار از مشکلات داخلی(از جمله تعطیلی پارلمان و منقضی شدن دوران ریاست آقای بارزانی و. . ) بوده و این امر رشد اقتصادی اقلیم را با مشکلات فزاینده‌ای رو‌به‌رو خواهدکرد؛ بنابراین، به اعتقاد بنده مسئله همه‌پرسی واعلام استقلال کردستان عراق با توجه به وضعیت ژئواستراتژیک و ژئوپولیتیک منطقه خاورمیانه، داشتن مرز طولانی، استقرارگروه‌های کرد مخالف ایران در آنجاو امکان حضور اسرائیل،چالش و خطر امنیتی به مراتب بیشتر از دیگرموارد مبتلا به از جمله تروریسم، رادیکالیسم و دولت‌های ناکارآمد و مسائل حل‌نشده مثل فلسطین و حضور بازیگران فرا منطقه‌ای برای ایران دارد و این امر لزوم اتخاذ یک سیاست هماهنگ بین کشورهای همسایه را در قبال این بحران خاطرنشان می‌کند باید همزمان دو سناریو مد نظر دولتمردان ایران قرار گیرد سناریوی اول که تلاش کند اعلام جدایی اقلیم کردستان از عراق به تاخیر بیفتد و با زمان طولانی‌تری انجام بگیرد و علاوه بر آن به عنوان سناریو دوم در نظر داشته باشد همه‌پرسی و خواست مردم کرد اقلیم کردستان عراق برای جدایی از کشور عراق واقعیت پیش‌روی ماست که دیر یا زود به وقوع خواهد پیوست. انجام اقدامات شتاب‌زده و اعمال تحریم کامل اقلیم بدون همراهی دیگر کشورهای همسایه به معنای تحویل آن به ترکیه به‌عنوان رقیب منطقه‌ای است لذا ایران باید از وجود دولت عراق به‌عنوان متحد راهبردی خود استفاده کرده و باسوق دادن اقتصاد اقلیم به‌طرف ایران و ایجاد پیوستگی و وابستگی در زیرساخت‌های اقلیم، تا حد امکان تمامی‌مبادلات اقلیم از کانال ایران با توجه به اینکه ایران نزدیک‌ترین مسیر برای دسترسی به دریای آزاد است، صورت گیرد.  

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما