جهان در وضعیتی بسیار ناپایدار است

کازوئو ایشی‌گورو، برنده نوبل ادبیات:

جهان در وضعیتی بسیار ناپایدار است

15 مهر 1396 17:26

: ردپای کافکا و جین آستین در آثار ایشی گورو

گروه فرهنگ و هنر: همه ساله اعطای جایزه نوبل ادبیات، یکی از مهم‌ترین رویدادهای این حوزه به شمار می‌رود. امسال، جایزه نوبل ادبیات به نویسنده‌ بریتانیایی ژاپنی‌تبار رسید که به گفته خود او برایش قابل باور نبود که لایق این جایزه باشد. اما بسیاری از صاحب‌نظران بر این باورند که ایشی گورو به گواه آثارش بحق لایق این جایزه است. تعدادی از رمان‌های او در زمان گذشته اتفاق می‌افتند. رمان «هرگز رهایم مکن» بن‌مایه‌های تخیلی و آینده‌گرا دارد اما در سال‌های 1980 و 1990 روی می‌دهد. به همین دلیل داستان در دنیایی خیالی می‌گذرد. رمان چهارم او «تسلی‌ناپذیر» در شهری بی‌نام در اروپای مرکزی اتفاق می‌افتد. بازمانده روز هم در خانه‌ای اشرافی حول و حوش از جنگ جهانی دوم روی می‌دهد. هنرمندی در دنیای شناور در شهری بی‌نام در ژاپن در دوران بازسازی پس از تسلیم در جنگ جهانی دوم اتفاق می‌افتد. ایشی گورو با اینکه نام و تبارش ژاپنی است، اما کمتر به سنت ادبیات ژاپن وابستگی دارد. خود او در مصاحبه‌های متعدد تأکید کرده که با ادبیات ژاپن آشنایی چندانی ندارد و آثارش شباهتی به ادبیات ژاپن ندارند اما جایزه نوبل بنا به گفته این آکادمی، به خاطر درک نیروی عاطفی عظیم و کشف درک احساسات ما از ارتباط با جهان به این نویسنده اهدا شده است. جایزه نوبل ادبیات یکی از پنج جایزه نوبل است و هرسال به نویسنده‌ای داده می‌شود که به گفته آلفرد نوبل برجسته‌ترین اثر با گرایش آرمان‌خواهانه را نوشته باشد. منظور از «اثر» معمولاً مجموعه کارهای نویسنده ‌است، اگرچه گاه در متن مربوط به جایزه از آثار مشخص نیز نام برده شده‌است. 
واکنش برنده جایزه نوبل به دریافت این جایزه
کازوئو ایشی گورو، برنده نوبل ادبیات 2017 در اولین واکنش به کسب این جایزه گفت: «اول فکر کردم خبر جعلی است، آن هم در این دوره زمانه خبرهای ساختگی زیرا به خودمن خبر نداده بودند با خودم فکر کردم روش معمول این است که ابتدا به خود برنده خبر را می‌دهند.» وی ادامه داد: «بعد که ناشر آثارم زنگ زد و به من خبر را داد و وقتی رسانه‌ها زنگ زدند با خودم گفتم شاید خبر درست باشد. امیدوارم برخی از مضامینی که دباره آنها در کارهایم نوشتم درباره تاریخ، شیوه و روش کشورها و رفتاری که مردم دارند به حال و هوای این روزهای بشریت بتواند کمک کند زیرا ما وارد دوره‌ای نامشخص از تاریخ جهان شده‌ایم.» در حالی نام «کازوئو ایشی‌گورو» به عنوان برنده مهم‌ترین جایزه ادبی جهان اعلام شد که او تا‌کنون چهار بار نامزد «من بوکر» شده و یک‌بار این جایزه را به خانه برده است. «کازوئو ایشی‌گورو» نویسنده انگلیسی ژاپنی‌تبار متولد 8 نوامبر 1954 ناکازاکی است اما در پنج‌سالگی همراه با خانواده، وطنش را به مقصد انگلیس ترک کرد. او مدرک کارشناسی رشته انگلیسی و فلسفه را از دانشگاه «کنت» دریافت کرد و بعد از یک سال مشغولیت به داستان‌نویسی، دوباره به تحصیل روی آورد و مدرک کارشناسی ارشد نویسندگی خلاق را از دانشگاه «ایست انگلیکا» کسب کرد. او از سال 1982 شهروند انگلیسی محسوب می‌شود. او هنگام بحث درباره میراث ژاپنی و تأثیر آن بر تربیتش می‌گوید: «من کاملا مثل انگلیسی‌ها نیستم، چون پدر و مادری ژاپنی در خانه‌ای ژاپنی‌زبان مرا بزرگ کرده‌اند. پدر و مادرم فکر نمی‌کردند که قرار است مدتی به این بلندی در این کشور زندگی کنیم. آنها احساس مسئولیت می‌کردند که ارتباط مرا با ارزش‌های ژاپنی حفظ کنند. من پیشینه‌ای متمایز دارم. جور دیگری فکر می‌کنم و دیدگاه‌هایم اندکی با بقیه فرق دارد.»
افتخارات نویسنده ژاپنی‌تبار
برنده نوبل ادبیات امسال، یکی از مطرح‌ترین نویسندگان انگلیسی‌زبان ادبیات داستانی است و تاکنون چهار بار با کتاب‌های «هنرمندی از جهان شناور»، «بازمانده‌ روز»، «وقتی یتیم بودیم» و «هرگز رهایم مکن» نامزد جایزه «من بوکر» شده است. هفتمین رمان «ایشی‌گورو» با عنوان «غول مدفون» در سال 2015 به چاپ رسید. «تایم» در سال 2008، این رمان‌نویس را در رتبه 32 از لیست «50 نویسنده بزرگ انگلیسی از سال 1945 به بعد» قرار داد. «سارا دانیوس» سخنگوی هیات داوران آکادمی‌نوبل هنگام اعلام نام «ایشی‌گورو» به عنوان برنده نوبل ادبیات 2017، سبک او را ترکیبی از «جین آستین» و «فرانتس کافکا» توصیف کرد و افزود:« «بازمانده روز» او یک شاهکار واقعی است که شبیه به رمانی از «پی. چی. وودهاوس» شروع می‌شود و شبیه به آثار «کافکا» پایان می‌پذیرد.» «ایشی‌گورو» هم در اولین مصاحبه خود درباره نوبلیست شدنش گفت: «کسب جایزه نوبل افتخاری بزرگ و به معنای آن است که من پا جای پای بزرگ‌ترین نویسندگانی که تاکنون زیسته‌اند، گذاشته‌ام.» نویسنده «بازمانده روز» ادامه داد: «جهان در وضعیتی بسیار ناپایدار است و من امیدوارم تمام جوایز نوبل، نیرویی باشند برای پیش بردن دنیا به سمتی مثبت. عمیقا تحت تاثیر قرار می‌گیرم اگر به نحوی بخشی از این جَو باشم و به مثبت‌ شدن فضا در این زمان بی‌ثبات کمکی کنم.»
واکنش نویسندگان به اعطای جایزه نوبل
اما اعطای جایزه نوبل ادبیات 2017 به «کازوئو ایشی‌گورو» نویسنده انگلیسی ژاپنی‌تبار، با واکنش سایر نویسندگان مطرح و برندگان جایزه‌های ادبی همراه شد. «جویس کرول اوتس» داستان‌نویس مطرح آمریکایی درباره اعطای مهم‌ترین جایزه ادبی جهان به «ایشی‌گورو» گفت: «‌«ایشی‌گورو» با آثار داستانی خردمندانه و غمگینش که یادآور نقاشی‌های تک‌رنگ نقاش معروف ایتالیایی «جورجیو دکیریکو» است به واکاوی در موضوع هویت می‌پردازد که با دوران از هم گسیخته کنونی بسیار مرتبط به نظر می‌رسد. معروف‌ترین رمان او «بازمانده روز» نام دارد که به شایستگی و در فیلمی‌دوست‌داشتنی مورد اقتباس قرار گرفته است اما رمان مورد علاقه من در میان آثار وی، داستان تمثیلی و ضدآرمانشهری «هرگز رهایم مکن» است که داستانی ترسناک را در بی‌تکلف‌ترین شکل ممکن روایت می‌کند.»
همچنین «نیل گیمن» داستان‌نویس و فیلمنامه‌نویس سرشناس و 56 ساله انگلیسی که جایزه کتاب سال بریتانیا را در کارنامه دارد نیز پس از معرفی برنده نوبل ادبیات 2017 گفت: «از شنیدن این خبر بسیار خوشحال شدم. «کازوئو ایشی‌گورو» نویسنده‌ای خوب، جدی، درخشان و سختکوش است که هرگز از پرداختن به موضوعات بزرگ یا ورود به ژانر علمی‌تخیلی یا فانتزی نهراسیده و از همه آنها به عنوان وسیله‌ای برای رسیدن به ایده‌هایش استفاده کرده است.» «گیمن» در ادامه اظهار کرد: «با مرگ «شیموس هینی» شاعر و نویسنده معروف ایرلندی و برنده نوبل، این حس القا شد که قلب او نیز از دنیای نویسندگی رفته است. «شیموس» روحی درخشان و فوق‌العاده داشت و اکنون می‌توانید دقیقا چنین کلماتی را درباره «ایشی گورو» بزرگ به کار ببرید. کمیته جایزه نوبل بسیار هوشمند است و پس از اعطای جایزه نوبل سال گذشته به «باب دیلن»، جایزه امسال را به یکی از بزرگ‌ترین طرفداران «دیلن» داد. «جوف کنراد» هفت یا هشت داستان شاهکار پیاپی نوشت؛ درست همان کاری که «ایشی‌گورو» انجام داد و امروز می‌توانیم او را همچون «شیموس هینی» در زمره نویسندگان حقیقتا جنتلمن تاریخ دنیای ادبیات قرار دهیم.»
«اندرو موشن» شاعر و نویسنده نامدار نیز در واکنش به انتخاب برنده نوبل ادبیات 2017 گفت: «بزرگ‌ترین ارزش و فضیلت دنیای تخیلی «ایشی‌گورو» این است که همزمان بسیار شخصی و در عین حال عمیقا آشناست؛ دنیایی از سرگشتگی، انزوا، مراقبت، تهدید و شگفتی. او چگونه این کار را انجام می‌دهد؟ با قرار دادن اصول داستان‌های خود بر ترکیبی از ذخایر ادبی باریک‌بینانه و دقیق و نشانه‌هایی به همان اندازه واضح از قدرت عاطفی. این ترکیبی قابل توجه و مسحورکننده و فوق‌العاده است که اعطاکنندگان جایزه نوبل آن را مورد تقدیر قرار دادند.»

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما