افزایش نرخ ارز در بودجه برای تک‌نرخی شدن

چه نرخی برای ارز در بودجه 97 مناسب است؟

افزایش نرخ ارز در بودجه برای تک‌نرخی شدن

12 مهر 1396 19:57

گروه اقتصادی: هنوز مشخص نیست که آیا پروژه یکسان‌سازی نرخ ارز، در بودجه 97 اجرایی می‌شودیا نه؟

گروه اقتصادی: هنوز مشخص نیست که آیا پروژه یکسان‌سازی نرخ ارز، در بودجه 97 اجرایی می‌شودیا نه؟ با این حال آنچه مسلم است اینکه، از زمانی که رئیس کل بانک مرکزی قول داده بود تا پروژه یکسان‌سازی نرخ ارز را در نظام پولی کشور پیاده کند، زمان زیادی می‌گذرد. حالا هم با نزدیک شدن به زمان قانونی پیش‌بینی‌شده برای ارسال لایحه بودجه سال آینده به مجلس، مجددا زمزمه‌هایی درباره تعیین نرخ ارز در بودجه مطرح شده است. 
در میان علی‌اکبر کریمی، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به اینکه سازمان برنامه و بودجه چارچوب‌های بودجه سال 97 را ارائه کرده، درخصوص افزایش نرخ ارز توضیح داد: دولت برای سال 97 نرخ ارز را 3500 تومان بیان کرده است که نشان‌دهنده عزم دولت برای اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز و نزدیک کردن قیمت ارز به نرخ بازار است. عضو هیات رئیسه کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی‌ادامه داد: بنابراین افزایش نرخ ارز برای سال آتی از3300 به 3500 تومان گامی‌برای رسیدن به ارز تک‌نرخی است. 
از ابتدای دولت یازدهم در هر فصل از سال وعده تک‌نرخی شدن ارز مطرح شده، اما این وعده همچنان روی زمین مانده است. قبل از اجرای برجام گفته شد که 6 ماه بعد از توافق برجام، یکسان‌سازی نرخ ارز انجام می‌شود، اما چهارماه بعد بیان عوض و اعلام شد که چهار ماه بعد از عادی شدن روابط کارگزاری، یکسان‌سازی نرخ ارز اجرایی خواهد شد. با این همه به اعتقاد کارشناسان نوسان نرخ ارز برای دومین سال پیاپی از شهریور کلید خورده است. سال گذشته همین زمان قیمت دلار در بازار آزاد به تدریج رشد خود را آغاز کرده بود و در میانه آذر به بالای 4 هزار تومان رسید؛ اما به دنبال تذکر رئیس‌جمهور مبنی بر سامان‌دهی بازار ارز، بانک مرکزی با تزریق مقادیری ارز به بازار مجددا قیمت ارز رسمی کشور را به حوالی 3700 تومان کاهش داد. 
کهنه‌ای که همیشگی است
 تغییرات نرخ ارز، موضوع تازه‌ای در اقتصاد ایران نیست. در چهار دهه گذشته، جز در دو مقطع سال 1372 و نیز دوره بین سال‌های 1381 تا 1390، همواره نظام، دو یا چندنرخی بودن ارز را تجربه کرده است. در ابتدای دهه 80 و در دوران ریاست مرحوم محسن نوربخش در بانک مرکزی بساط ارز چند‌نرخی برچیده شد و ارز رسمی کشور تک‌نرخی شد اما با تغییر دولت، این دستاورد که هزینه‌های بسیاری برای کشور داشت از دست رفت. با افزایش تحریم‌های هسته‌ای و فقدان مدیریت، دوباره قیمت آن چند‌شاخه شد. این چند‌شاخه‌شدن تا جایی پیش رفت که سال 91 میدان فردوسی و صرافی‌ها و دلارفروشان کنار خیابان به تنهایی قطب خبری شده بودند. نوسان قیمت ارز آن‌قدر زیاد بود که دقیقه به دقیقه تغییر می‌کرد و دلارفروشان کنار خیابان برای اعلام قیمت دلار به رهگذران باید قیمت را در لحظه چک می‌کردند. 
عملکرد دولت یازدهم در بازار ارز
هرچند رانت‌های پیدا و پنهانی در کنار این مرکز هم شکل گرفت اما با روی کار آمدن دولت یازدهم و سرانجام پایان گرفتن مذاکرات هسته‌ای، ارز رسمی کشور کمی آرام گرفت. در فروردین سال 95 اسحاق جهانگیری، معاون ا‌ول رئیس‌جمهوری هم در جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد گفته بود:« بانک مرکزی باید هرچه زودتر برنامه خود را برای تک‌نرخی کردن ارز نهایی کند؛ چه به گفته او این اقدام، هم تاثیرات مثبتی در اقتصاد کشور خواهد داشت و هم گامی‌در جهت شفاف‌سازی و مبارزه با مفاسد اقتصادی خواهد بود که از محورهای اصلی اقتصاد مقاومتی است اما این خواسته تاکنون اجرایی نشده است. 
ارز در بودجه‌های دولت
بررسی 4 بودجه‌ای که دولت یازدهم به مجلس برده،نشان می‌دهد که سیر افزایش نرخ ارز برای واقعی‌شدن ادامه‌دار بوده است. به طوری که در بودجه سال 92 که اولین بودجه دولت یازدهم محسوب می‌شود،نرخ ارز رسمی از 2450 تومان شروع شد و آخرین بودجه دولت که هم‌اکنون در حال اجراست، نرخ ارز رسمی کشور 3300 تومان است. این در حالی است که هم‌اکنون فاصله نرخ این نرخ تا بازار آزاد 616 تومان است. هنوز مشخص نیست که در بودجه سال آینده تکلیف قیمت ارز رسمی چه خواهد شد،اما پیش‌بینی‌ها حکایت از افزایش این نرخ دارد. افزایش 200 تومان در بودجه 95 نسبت به بودجه 96 نشان می‌دهد که احتمال افزایش نرخ ارز به 3500 تومان بسیار محتمل است. اگر این نرخ به تصویب برسد،تا یکسان‌سازی نرخ ارز فاصله زیادی باقی نخواهد ماند. 
قیمت مناسب ارز در بودجه 97
رئیس اسبق کانون صرافان معتقد است: اگر پایه‌های نرخ یک ارز محکم و بر اساس واقعیت‌ها باشد، حتی اگر گاهی به دلایلی گرفتار نوسانات زودگذر هم بشود، کاملا قابل کنترل خواهد بود و دارندگان آن ارز هم نگران نخواهند شد. اصغر سمیعی در گفتگو با خبرآن‌لاین درباره نرخ ارز در بودجه 97 اظهار کرد: نرخ ارز هم مانند نرخ بقیه کالاها تابع عرضه و تقاضاست و البته چون مهم‌ترین عرضه‌کننده ارز در بازار خود دولت است، پس قیمت را هم عرضه‌کننده عمده یعنی دولت تعیین می‌کند. وی افزود: مصلحت اقتصادی کشور به نظر من حکم می‌کند که برای ارز هم قیمتی تا حدودی واقعی در نظر گرفته شود تا استحکام بیشتری داشته باشد؛ وگرنه ممکن است در زمان‌هایی که کشور گرفتار تنگناهای درآمدی شود، نتواند با عرضه به موقع نبض بازار را کنترل کند و وضعیت بازار با بحران و تلاطم روبه‌رو شود. 
رئیس اسبق کانون صرافان تصریح کرد: اگر به طور مرتب نرخ ارز که به منزله علامت است، بر اساس تفاوت نرخ تورم و بهره با کشورهای صاحب پول‌های معتبر تنظیم شود، هیچ توفان و حادثه‌ای نمی‌تواند بازار را تحت تاثیر جدی قرار دهد. سمیعی متذکر شد: این در حالی است که اگر نرخ غیرواقعی و مصنوعی و شکننده باشد، با اندک نسیمی‌پایه‌های آن لرزان می‌شود و معمولا رانتخواران و سفته بازان بیشترین علاقه را به قیمت‌های غیرواقعی دارند. وی خاطرنشان کرد: اگر پایه‌های نرخ یک ارز محکم و بر اساس واقعیت‌ها باشد، حتی اگر گاهی به دلایلی گرفتار نوسانات زودگذر هم بشود، کاملا قابل کنترل خواهد بود و دارندگان آن ارز هم نگرا‌ن نخواهند شد. 

shareاشتراک گذاری

نظرات شما