راهکارهای پیش‌روی دولت برای مبارزه با فقر

یادداشت

راهکارهای پیش‌روی دولت برای مبارزه با فقر

5 مهر 1396 14:51

اتفاقاتی که در دولت دهم افتاد، مانند تحریم‌های اقتصادی جهش نرخ ارز و به دنبال آن افزایش تورم منجر به تحمیل فشار مضاعف بر مردم شد در حالی که یارانه‌های پرداختی به مردم نیز ارزش خود را از دست داد و تورم دو‌رقمی‌ فزاینده باعث کاهش قدرت خرید یارانه‌ها شد.

امیر افسردیر
اتفاقاتی که در دولت دهم افتاد، مانند تحریم‌های اقتصادی جهش نرخ ارز و به دنبال آن افزایش تورم منجر به تحمیل فشار مضاعف بر مردم شد در حالی که یارانه‌های پرداختی به مردم نیز ارزش خود را از دست داد و تورم دو‌رقمی‌ فزاینده باعث کاهش قدرت خرید یارانه‌ها شد. البته یارانه‌ها ابزار مناسبی برای کاهش نابرابری میان مردم نیست، ولی دولت یازدهم هم عملکرد قابل قبولی در وضعیت سامان‌دهی یارانه‌ها نداشت. دولت در حال حاضر برای اینکه وضعیت نابرابری را سامان‌دهی کند، نیازمند اقداماتی است اعم از اینکه سیاست‌های رونق اقتصادی را با قدرت در پیش بگیرد. در سال‌های گذشته اقتصاد ایران در شرایط رکودی بود و همزمان نرخ سود بانکی هم به شدت افزایش یافت. این موضوع منجر به آن شد که شکاف بین دهک‌های پایین و دهک‌های بالا افزایش یابد چون 20 درصدی از افراد جامعه که سپرده‌های بانکی کلان دارند و حدود 20 تا 25 درصد سود می‌گیرند، مدام بر ثروت خود می‌افزایند، در حالی که 80 درصد دیگر چنین موقعیتی ندارند. 
تا رونق ایجاد نشود و نیروی کار وارد بازار کار نشود، نمی‌توان فقرزدایی کرده و نابرابری را کاهش داد. وقتی نرخ بیکاری بالا باشد، به این منزله است افراد برای کسب درآمد، شغل مناسبی ندارند و همین موضوع علت افزایش نابرابری و فقر در جامعه است. برای خروج از رکود و ایجاد رونق اقتصادی بهبود فضای کسب‌و‌کار و تقویت سرمایه‌گذاری اهمیت ویژه‌ای دارد. البته باید در نظر داشته باشیم که این اقدامات باید در کنار سیاست‌های حمایت از دهک‌های پایین درآمدی انجام شود. دولت باید سریع‌تر در وضعیت یارانه‌ها بازنگری کند و دهک‌های بالا را از دریافت یارانه‌ حذف کند و به دهک‌های پایین یارانه بیشتری دهد. 
همچنین باید از توزیع ثروت بدون ریسک در قالب نظام بانکی جلوگیری کرد. مکانیسم فعلی عملا به نفع ثروتمندان و به ضرر فقراست. هر کسی که ثروت دارد، می‌تواند بدون تحمل ریسک بالای 20 درصد سود بگیرد و این موضوع باعث تجمع ثروت می‌شود. در این زمینه ضرری که به فقر و نابرابری می‌رسد از بعد دیگری نیز قابل بررسی است و آن این است که توزیع ثروت بدون ریسک در قالب نظام بانکی به ثروتمندان باعث خواهد شد که آنها انگیزه‌ای برای ورود پول خود به تولید نداشته و چنین وضعیتی منجر به آن خواهد شد که روند رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال برای اقشار مختلف جامعه متوقف شود. 
یکی از ابزارهای مهم در بحث فقرزدایی و بهبود وضعیت نابرابری در کشور موضوع مالیات‌هاست که باید دولت به عنوان یک ابزار به آن نگاه کند. مالیات یکی از ابزارهایی است که اگر از آن استفاده درست شود، می‌تواند در راستای کاهش شکاف طبقاتی مورد استفاده قرار گیرد. به این ترتیب که مالیات از ثروتمندان گرفته و بازتوزیع شود. متاسفانه اکنون می‌بینیم که فرار مالیاتی هم در اقشار ثروتمند جامعه صورت گرفته است. 

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما