پارک بانوان؛ از ضرورت ملی تا حصر

«روزان» در گفتگو با موافقان و مخالفان بررسی می‌کند:

پارک بانوان؛ از ضرورت ملی تا حصر

5 مهر 1396 13:42

مهدخت قویدل - پارک‌های بانوان هنوز هم بعد از این همه سال، مخالفان جدی خود را دارد.

مهدخت قویدل - پارک‌های بانوان هنوز هم بعد از این همه سال، مخالفان جدی خود را دارد. معصومه ابتکار که چند سال قبل به عنوان یک زن اصلاح‌طلب در مصاحبه‌ای گفته بود «تفکیک جنسیتی راه حل نیست حالا که معاون زنان دولت شده، احداث پارک‌های بانوان در تمام نقاط کشور را به عنوان یک ضرورت ملی معرفی می‌کند. شهیندخت مولاوردی هم در دوره معاونت زنانش از احداث این پارک‌ها به عنوان یکی از مطالبات اصلی زنان و دختران ایرانی یاد کرده است.» 
به گزارش روزان، اگرچه انقلاب اسلامی‌ایران در سال 57 به پیروزی رسید و قانون حجاب هم در همان سال‌های اول انقلاب وضع شد، اما تا سال‌ها کسی به این فکر نیفتاد که می‌شود برای زنان هم فضایی اختصاصی برای هواخوری و ورزش کردن در فضای باز راه انداخت. در نهایت، اولین پارک بانوان ایران در سال 1380 در بروجرد افتتاح شد. اولین پارک بانوان تهران هم در سال 87 با مصوبه شورای شهر تاسیس شد و بعد از آن پارک‌های زنانه زیادی در کشور افتتاح شد. با این حال مخالفان تاسیس این پارک‌ها همچنان می‌گویند مبنای ساخت آنها، تفکیک بیشتر جنسیتی در جامعه است و زنان را در یک فضای حصر شده قرار می‌دهد؛ اما موافقان معتقدند زنان در این پارک‌ها می‌توانند آزادانه نفس بکشند و ورزش کنند. 
مافی: پارک بانوان مصداق تفکیک جنسیتی نیست
پروانه مافی، نماینده مجلس شورای اسلامی، از موافقان احداث پارک بانوان است و در گفتگو با «روزان» می‌گوید: اجرای سیاست جدایی گزینی جنسیتی، اقدامی‌نامقبول و مسیری شکست خورده است؛ اما دور از انصاف است اگر هر عمل و برنامه‌ای را به مسئله تفکیک جنسیتی نسبت دهیم. به عنوان مثال، احداث پارک بانوان در سطح شهر را می‌توان به چند دلیل از برنامه‌های موفق و مثبت به شمار آورد. 
فرماندار سابق شمیرانات می‌افزاید: دلیل اول آن است که بهره‌برداری و ایجاد پارک بانوان به منزله ایجاد محدودیت و منع بر حضور زنان در پارک‌های عمومی‌نیست؛ بلکه به عنوان گزینه‌ای پیشنهادی برای زنان اختصاص یافته است. دوم آنکه ایجاد فضاهای تفریحی ویژه برای بانوان در ایران با توجه به محدودیت‌های حاکم سبب می‌شود تا زنان و دختران جوان با آسودگی امکان انجام برخی فعالیت‌های مفرح را داشته باشند که در پارک‌های عمومی‌انجام همان اقدامات قبح قانونی و عرفی دارند. بنابراین این مکان‌ها می‌توانند تسهیلگر تخلیه هیجانات بانوان محسوب شوند. 
وی معتقد است: تعریف یک فضای اختصاصی برای بانوان در سطح شهر می‌تواند برای سلامت روحی و روانی زنان و دختران تا اندازه زیادی مفید و موثر باشد؛ البته به شرط آنکه در این حوزه در حد ضرورت سرمایه‌گذاری شود و با ایجاد این قبیل مکان‌ها به دنبال تفکیک جنسیتی نباشیم؛ زیرا تمرکز بیش از حد در چنین حوزه‌ای می‌تواند این فرصت را به تهدید تبدیل کند. 
بیمارستان‌های زنانه، اتفاق خوشایندی نیست
خانم مافی همچنین در پاسخ به این سوال که از دید یک فعال سیاسی که نگاهی اصلاح‌طلبانه به حقوق زنان دارد، سیاست‌های تفکیک جنسیتی مثل احداث پارک‌های بانوان یا بیمارستان‌های زنانه را چطور ارزیابی می‌کند، می‌گوید: بحث ایجاد پارک بانوان در قیاس با اقدامات دیگر از جمله تاسیس بیمارستان‌های مختص به زنان کاملا متفاوت است. طراحی فضاهایی آزاد برای تمامی‌شهروندان از مواردی است که در برنامه‌های نوین توسعه شهری مدنظر قرار می‌گیرد. طراحی پارک‌های بانوان هم پاسخگوی نیاز زنان به وجود فضای مجزا در سطح شهرهاست. 
این نماینده اصلاح‌طلب مجلس دهم اگرچه وجود پارک‌های بانوان را می‌پذیرد؛ اما بسط آن به فضاهای دیگر را مصداق تفکیک جنسیتی می‌داند و تصریح می‌کند: بسط روند تفکیک جنسیتی در سایر اماکن و حوزه‌ها می‌تواند تهدیدی نا‌خوشایند برای کشور محسوب شود. احداث بیمارستان‌های تفکیک شده به طور روشن به معنای حصارکشی و تفکیک فضای جنسیتی است که اتفاقی مثبت و خوشایند به نظر نمی‌رسد؛ زیرا تجربه زیست بشر نشان می‌دهد که دو جنس زن و مرد به تعامل با یکدیگر نیاز دارند و بهتر است فضاهای عمومی‌شهرها را برای پاسخگویی متناسب به این موضوع و رفع آسیب‌ها آماده کنیم. 
توکلی:به جای پارک بانوان، شهر را امن کنید
نیره توکلی، جامعه‌شناس شهری از مخالفان احداث پارک‌های بانوان است. وی دلایلی فراتر از بحث تفکیک جنسیتی را در این مورد مطرح می‌کند و به خبرنگار «روزان» می‌گوید: اگر قرار است جامعه سالمی‌داشته باشیم، باید از کلونی کردن بپرهیزیم. کلونی کردن، یعنی جزایری را در وسط جاهایی که برای کودکان و زنان خطرناک است، به عنوان جای امن ایجاد کنیم. پارک بانوان هم همین حالت را دارد. 
وی می‌افزاید: به جای اینکه پارک بانوان از جامعه تفکیک شود و جزایری در وسط شهرهای خطرناک از لحاظ محیط زیستی، امنیت عابران پیاده، امنیت کودکان و حمل نقل عمومی‌و امنیت زن‌ها احداث کنیم، باید شهر را امن کنیم. معابر را امن کنیم؛ پیاده‌روها آزاد و عریض شود و جلوی تخریب بیشتر فضای سبز گرفته شود. با این ترافیک 24 ساعته که هر جا می‌خواهید بروید، اگر زنان بخواهند از این سر شهر به آن سر شهر بروند تا به پارک بانوان برسند، آنقدر باید سختی بکشند و در ترافیک بمانند و هوای آلوده استنشاق کنند که قید رفتن به چنین پارک‌هایی را می‌زنند. 
این استاد جامعه‌شناسی با اشاره به صحبت‌های خانم ابتکار درباره اینکه احداث پارک‌های بانوان یک ضرورت ملی است، تصریح می‌کند: ضرورت ملی این است که هرچه بیشتر فضای سبز داشته باشیم و فضای سبز برای همه باشد. ضرورت ملی یعنی هرچه بیشتر پیاده‌رو داشته باشیم. تا زمانی که معابر امن و پیاده‌رو نداریم، هیچ ورزش همگانی نه برای زنان و نه برای مردان در این کشور شکل نمی‌گیرد. 
پارک‌ها باید در محل زندگی زنان باشند
توکلی به تخریب شدید محیط زیست و پوشش گیاهی و آلودگی هوا در سال‌های اخیر اشاره می‌کند و می‌افزاید: الان طوری شده که دیگر تهران به هیچ‌وجه برای هیچ‌کس اعم از زن یا مرد سلامت نیست. اگر واقعا می‌خواهند برای بانوان دلسوزی کنند باید وسایل حمل و نقل عمومی‌مناسب در شهر فراهم شود. باید محیط زیست سالم شود. 
این جامعه‌شناس در تشریح وضعیت زنان درشهرهای بزرگ می‌گوید: زن‌ها هر جا که باشند، کمتر از خانه بیرون می‌آیند. اکثریت زن‌ها از جای ثابتی استفاده می‌کنند و بیشتر در خانه هستند. به همین دلیل باید در همان محیط و محلی که هستند، محیط سالم و فضای سبز وجود داشته باشد تابتوانند از آن استفاده کنند. پارک‌های بانوان اکثرا در مناطق دور از دسترس قرار دارند، در حالی که باید همه جای شهر، فضای سبز باشد تا زن‌ها برای ورزش کردن یا استفاده از هوای تمیز، خودشان را به راحتی به آن نقاط برسانند. 
پارکی در میان حصارهای بلند
در کنار نظرات موافق ومخالف، فعلا قدرت موافقان تاسیس این پارک‌ها بیشتر است و هر چند وقت یک بار خبر افتتاح یک پارک بانوان در گوشه‌ای از کشور شنیده می‌شود. پارک‌های بانوان همان‌طور که از اسم و فلسفه تاسیس‌شان پیداست، مکان‌هایی بی سر و صدا و بی‌حاشیه هستند. جز در زمان افتتاح آنها، کمتر خبری در مورد آنها شنیده می‌شود. حتی افتتاح آنها هم آنقدر بی سر و صداست که در همین تهران بزرگ، زنان بسیاری حتی نمی‌دانند که چنین مکان‌هایی برای تفریح وجود دارد. این پارک‌ها بیشتر در نقاطی از پایتخت احداث شده‌اند که دسترسی به آنها بسیار سخت است؛ به همین دلیل هرگز به صورت گسترده مورد استقبال جامعه زنان قرار نگرفت. 
ممنوعیت ورود موبایل به پارک‌های زنان
پارک‌های بانوان بیشتر از آنکه فقط پارک باشند، مجتمع‌های بزرگ ورزشی در فضای آزاد هستند. حصارهای بلندی این پارک‌ها را احاطه کرده تا هیچ مردی از هیچ کجای شهر نتواند آنها را ببیند. با وجود این حصارهای بلند، چند سال قبل، بلوتوثی از یکی از پارک‌های بانوان تهران در فضای مجازی منتشر شد. همین موضوع باعث شد تا ورود موبایل و دوربین به این پارک‌ها ممنوع شود. به همین دلیل اگر گذارتان به پارک‌های بانوان، مخصوصا در تهران بیفتد، باید منتظر بازرسی بدنی در ابتدای ورود باشید تا مبادا موبایلی را وارد این پارک‌ها کنید. 

در باب بی‌‌‌حاشیه بودن پارک‌های بانوان همین بس که هرچقدر هم در اینترنت سرچ کنید، غیر از چند خبر، حاشیه دیگری برای‌شان پیدا نمی‌کنید. بعد از پخش بلوتوث زنان در پارک بهشت مادران تهران، حاشیه دیگر، معتاد کردن دختران نوجوان توسط عده‌ای از زنان در یکی از پارک‌های بانوان خراسان است. جدیدتر‌ین حاشیه هم افتتاح پارک بانوان در بافق بود که بدون حضور حتی یک زن برگزار شد.
 

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما