دولت به دنبال قطع رانت ارزی

حذف رسمی ارز مسافرتی از مقررات ارزی کلید خورد

دولت به دنبال قطع رانت ارزی

21 شهریور 1396 16:35

گروه اقتصادی: از روز گذشته ارز مسافرتی از مجموعه مقررات ارزی کشور به‌طور کامل حذف شد. هرچند دولت هنوز به صورت رسمی، اجرای یکسان‌سازی نرخ ارز را کلید نزده، اما براساس شواهد موجود در بازار به نظر می‌رسد که دولت در حال سبک‌سازی تعهدات خود در پرداخت ارز دولتی است. از طرف دیگر روز گذشته غلامعلی کامیاب، معاون بین‌الملل بانک مرکزی زمان اجرای برنامه یکسان‌سازی نرخ ارز را اواخر امسال اعلام کرده و گفته است که توقف فروش ارز مسافرتی در جهت اجرای یکسان‌سازی ارزی خواهد بود. به این ترتیب می‌توان گفت که دولت دوازدهم اولین قدم عملی برای یکسان‌سازی نرخ ارز را برداشته است.

گروه اقتصادی: از روز گذشته ارز مسافرتی از مجموعه مقررات ارزی کشور به‌طور کامل حذف شد. هرچند دولت هنوز به صورت رسمی، اجرای یکسان‌سازی نرخ ارز را کلید نزده، اما براساس شواهد موجود در بازار به نظر می‌رسد که دولت در حال سبک‌سازی تعهدات خود در پرداخت ارز دولتی است. از طرف دیگر روز گذشته غلامعلی کامیاب، معاون بین‌الملل بانک مرکزی زمان اجرای برنامه یکسان‌سازی نرخ ارز را اواخر امسال اعلام کرده و گفته است که توقف فروش ارز مسافرتی در جهت اجرای یکسان‌سازی ارزی خواهد بود. به این ترتیب می‌توان گفت که دولت دوازدهم اولین قدم عملی برای یکسان‌سازی نرخ ارز را برداشته است.
در حالی طی چند سال گذشته و براساس مجموعه مقررات ارزی، مسافران می‌توانستند برای سفرهای خارجی خود از ارز دولتی تا اندازه‌ای مشخص استفاده کنند که با تصمیم اخیری که برای بازنگری مقررات ارزی اخذ شده دیگر این ارز اختصاص نخواهد یافت. تاکنون برای مسافران هر کدام به اندازه 300 دلار و برای سفرهای عتبات عالیات تا 200 دلار اختصاص پیدا می‌کرد، ولی از این پس باید مسافران تمامی ارز مورد نیاز خود را از بازار آزاد تهیه کنند. البته بانک مرکزی اعلام کرده که برای تهیه ارز می‌توان به بانک‌ها مراجعه کرده و با ارائه گذرنامه و سایر مدارک لازم ارز مورد نیاز را تامین کرد، اما در هر صورت این موجب ایجاد اختلاف قیمت با بازار آزاد نیست، چرا که بانک‌ها نیز ارز را با قیمت آزاد به متقاضیان پرداخت می‌کنند. بنابراین امتیاز ویژه‌ای برای مسافران محسوب نشده و تنها می‌تواند عاملی برای حرکت فروش ارز به سمت بانک‌ها و ورود گسترده‌تر آنها در بازار ارز باشد.
در حال حاضر اختلاف ارز مبادله‌ای و آزاد به حدود 500 تومان می‌رسد که در مجموعه اختلاف قابل توجهی برای تامین 300 دلار ارز مبادله‌ای ایجاد نمی‌کرد و حداکثر به حدود 150 هزار تومان می‌رسید. بنابراین حذف ارز مسافرتی چندان متقاضیان آن را متضرر نمی‌کند. این تصمیم عمدتا به دلایلی همچون صرفه‌جویی ارزی و همچنین حرکت به سمت یکسان‌سازی نرخ ارز گرفته شده است. در حالی دستور حذف ارز مسافرتی از امروز لازم الاجراست که تامین ارز برای زائران اربعین به طور استثنا برای سال جاری نیز انجام خواهد شد. بر این اساس ارز مسافرتی به میزان حداکثر 200 دلار آمریکا به نرخ مبادله‌ای با ارائه گذرنامه معتبر جمهوری اسلامی ایران و بلیت مسافرت برای زائران اربعین از طریق بانک‌های ملی ایران، ملت و سامان تامین می‌شود.
با این همه هرچند به اعتقاد کارشناسان هنوز پیش شرط‌های یکسان سازی نرخ ارز هنوز فراهم نیست؛ اما دولت مهره به مهره، در حال چینش صفحه شطرنج برای آغاز یکسان‌سازی نرخ ارز است؛ به این معنا که کم‌کم بساط ارزهای مبادله‌ای را جمع کرده و در نهایت، تامین همه نیازها را به بازار آزاد هدایت می‌کند. نمونه‌های آن نیز مشهود است و بنا به گفته برخی از نزدیکان به بانک مرکزی، فهرست کالاها و صنایعی که ارز مبادله‌ای می‌گیرند، با سیاست دولت در حال کاهش است و اکنون تعداد کمی از کالاها به نسبت گذشته، ارز مبادله‌ای دریافت می‌کنند.
تعیین زمان یکسان‌سازی نرخ ارز
در همین حال غلامعلی کامیاب، معاون بین‌الملل بانک مرکزی درباره زمان اجرای برنامه یکسان‌سازی نرخ ارز گفت: گرچه هنوز زمانی برای اجرای برنامه تک‌نرخی کردن ارز توسط بانک مرکزی به صورت مشخص تعیین نشده؛ اما فعلا برنامه‌ریزی‌ها، اجرای آن را برای پایان سال‌جاری پیش‌بینی کرده است. وی با تاکید بر اینکه شرایط لازم برای اجرای برنامه یکسان‌سازی ارزی از جمله آماده‌سازی کامل کارگزاری‌ها و ارتباطات بین‌المللی در این راستا حاصل نشده و باید این موارد قبل از برنامه تک‌نرخی کردن ارز انجام شود، افزود:‌ با وجود اینکه حذف ارز مسافرتی در جهت تک‌نرخی کردن نرخ ارز است؛ اما نمی‌توان آن را مقدمه‌ای برای این اجرا برنامه دانست. کامیاب ادامه داد: با وجود اینکه کارهای زیادی برای آغاز اجرای یکسان‌سازی نرخ ارز انجام شده؛ اما اقدامات دیگری نیز ادامه دارد که توقف فروش ارز مسافرتی یکی از سیاست‌های اتخاذ شده در راه آغاز شده است.
پشت پرده حذف ارز مسافرتی
در همین ارتباط سیدرضی حاجی آقا میری، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با ایسنا، ‌اظهار کرد: حذف ارز مسافرتی مطمئنا در جهت یکسان‌سازی نرخ ارز نیست و این دستورالعمل می‌تواند به دلیل پایین آمدن قیمت نفت و کم شدن درآمد ارزی صادر شده باشد.  وی ادامه داد: بالاخره دولت به این فکر می‌کند این ارزی که در اختیار دارد و در اقتصاد کشور توسط مسافر و واردکننده خرج می‌شود، محدود است؛ بنابراین تصمیم دارد در جاهایی مثل عرضه ارز مسافرتی جلوی آن را بگیرد. این دستورالعمل به هر دلیلی صادر شده باشد در بازار تاثیرگذار است و قیمت ارز بالا می‌رود.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی اضافه کرد:‌ به نظر می‌رسد دولت تصمیم گرفته که اجازه دهد نرخ ارز مقداری بالا برود؛ همان‌طوری که در روزهای اخیر نرخ دلار در بازار بالا رفته است. البته دولت می‌تواند از طریق ورود دلارهای نفتی به بازار جلوی این افزایش قیمت را بگیرد؛ اما فعلا این تصمیم را ندارد. میری درباره دلایل این تصمیم دولت عنوان کرد: این نرخ غیرواقعی ارز ممکن است یک روزی در اثر فشارهایی که وارد می‌شود، مثل چند سال پیش به صورت ناگهانی جهش فوق‌العاده‌ای در بازار ارز ایجاد کند و باعث ایجاد یک بحران شود. به همین جهت دولت تصمیم گرفته است به‌تدریج به طرف واقعی شدن نرخ ارز حرکت کند تا بحران ایجاد نشود.
اقدام برای کم شدن رانت بازار ارز
از طرف دیگر، اصغر سمیعی، رئیس اسبق کانون صرافان ایران نیز در گفتگو با ایرنا از سهمیه ارز مسافرتی به‌عنوان ارز ارزان یاد کرد و آن را قدمی مثبت برای تک‌نرخی شدن ارز و کم شدن رانت ارزی دانست. سمیعی با تاکید بر اینکه؛ گمان نمی‌کنم این مسئله ربطی به افزایش تقاضا داشته باشد، اظهار کرد: تقاضا برای ارز زیاد نشده، بلکه از بخشی به بخش دیگری منتقل شده و حتی شاید چون متقاضی باید بهای بیشتری برای تهیه ارز بپردازد تا حدودی در مصرف ارز احتیاط بیشتری کند. وی ادامه داد: در این رویه حذف ارز مسافرتی نمی‌تواند دلیل افزایش نرخ ارز باشد و اگر قیمت ارز بالا برود دلایل دیگری دارد که می‌توان به تفاوت نرخ تورم داخلی و خارجی، نرخ بهره و نرخ بیکاری در کشورهای مختلف اشاره کرد. این فعال بازار ارز قیمت‌های کنونی ارز را در بازار نامناسب و حبابی ندانست و گفت: به تازگی بانک مرکزی تصمیم گرفته که یورو را نیز مانند دلار توسط صرافی‌های بانک‌ها تزریق کند که این حرکت سبب تخلیه حباب یورو نیز شده است.

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما