پنداری از این بازی بی‌شاخ و دُم

پنداری از این بازی بی‌شاخ و دُم

20 شهریور 1396 14:17

پسران تاریخ، نمایشی است در نقد مدرنیسم و این دقیقا همان مسیری است که وضعیت پسامدرن محق آن است و می‌خواهد که این‌گونه متلاشی شدن و تخریبگری انسان مدرن را به چالش بکشد و به این منظور به سراغ مدرسه می‌رود که سرآغاز تفکر مدرن باید تلقی شود که در آن علم و روشنگری مورد هدف است و اتکای دوران پس از رنسانس هم از دل کندن از کلیسا و خدامحوری و سوق یافتن به مدرسه و دانشگاه و انسان محوری از همین جاست و باید دید که چه نکاتی مانع از رشد قابل اعتنا خواهد شد یا نیروهای بازدارنده انسان و روحیه تخریبگری در کجای این مدرنیته می‌تواند اجماع کرده باشد. 

رضا آشفته
منتقد
پسران تاریخ، نمایشی است در نقد مدرنیسم و این دقیقا همان مسیری است که وضعیت پسامدرن محق آن است و می‌خواهد که این‌گونه متلاشی شدن و تخریبگری انسان مدرن را به چالش بکشد و به این منظور به سراغ مدرسه می‌رود که سرآغاز تفکر مدرن باید تلقی شود که در آن علم و روشنگری مورد هدف است و اتکای دوران پس از رنسانس هم از دل کندن از کلیسا و خدامحوری و سوق یافتن به مدرسه و دانشگاه و انسان محوری از همین جاست و باید دید که چه نکاتی مانع از رشد قابل اعتنا خواهد شد یا نیروهای بازدارنده انسان و روحیه تخریبگری در کجای این مدرنیته می‌تواند اجماع کرده باشد. 
«الن بنت» در کشور انگلستان که کشوری پیشرفته است و اما آن هم از این مصائب مدرنیته بری نبوده است، می‌خواهد نگاه مخاطب را معطوف به جریاناتی کند که در یک دبیرستان پسر و در دورانی که جمعی از د‌انش‌آموزان به همراهی معلمانشان در حال آماده سازی خود برای ورود به دانشگاه هستند و در این بین برد و باخت با رفتن به آکسفورد و کمبریج بررسی خواهد شد. 
ما در این نقد بر آن هستیم با توجه به رویکرد متن و اجرا که در آن مدرنیته دور زده می‌شود و به عبارت بهتر پس و پیش یک دوره با تمام ابعادش و به شکل موجز و مینی‌مالیستی مورد بررسی واقع می‌شود که درواقع برخورد شهودی با آن وضعیت است، با توجه به قابلیت‌های این اجرا آن را از منظر پساساختارگرایی مورد مطالعه و واکاوی قرار دهم. 
 پساساختارگرایی
پساساختارگرایی، در واکنش به ساختارهای نهادینه شده و بنیان‌های اقتدارگرایانه ساختارگرایی به وقوع پیوست و در این میان، ژاک دریدا که در حقیقت سرآمد چنین جریانی به شمار می‌رود، با تردید در ساختارهای بنیادین فلسفه غرب و نیز نقد متافیزک غرب، شیوه‌ای را در مطالعات انتقادی حوزه فلسفه و ادبیات به راه انداخت که سایه‌اش به طور گسترده روندهای نقد ادبی و هنری را نیز تحت تاثیر قرار داد. 
شکنر (2000) می‌نویسد: پساساختارگرایی تا به حال و همچنان تاثیر بسزا و سازنده‌ای در مطالعات اجرا داشته است و در آینده نیز چنین خواهد بود. تحت لوای پساساختارگرایی، روش‌های جدید مطالعه اجرا، در قلمروی مطالعات تئاتری معرفی شده‌اند. پساساختارگرایی به گسترش طیف وسیعی از آنچه «هنر اجرا» خوانده می‌شود، یاری رسانده است، از جمله «هنرهای نمایشی» و به مراتب مواردی فراتر از آن. اجرا و موضوع متعلق به آن، در حال حاضر در تمام جنبه‌های اندیشه انسان، بیان و رفتار او حضور دارند. چرا من موضوع پساساختارگرایی را انتخاب می‌کنم؟ درحقیقت به این دلیل که مجموعه‌ای از ایده‌هایی که پساساختارگرایی نشان می‌دهد، در تمام بخش‌های مطالعات اجرایی امروز وجود دارد. همچنین به این دلیل که پساساختارگرایی، به‌خصوص در روش دریدایی آن، داعیه جهان‌شمولی دارد، و راهی است برای توضیح اینکه چگونه انسان‌ها «جهان» را درک و سازمان‌دهی می‌کنند و اظهار این ادعا که هیچ ادعایی در مورد واقعیت، حتی خود آن، چیزی نیست به جز، یک «برساخت بشری» [و اجتماعی] که با ایدئولوژی در حال جریان اشباع شده است. این تناقض در قلب پساساختارگرایی قرار دارد. 
 متن و دراماتورژی
در نگاه اول متوجه می‌شویم، که دراماتورژی در ارائه متن «الن بنت» و حتی شیوه و مدل اجرایی که از آن استنتاج شده است، انجام شده است. این دراماتورژی شکل در خور تاملی را ایجاد کرده است و متن را متناسب با درک بهتر مخاطب امروز و جغرافیای تهران، پایتخت ایران پیش آورده است و چه بهتر از اینکه بدانیم این متن مربوط به اروپا و انگلستان قرن بیشتم است اما در تهران آغاز قرن بیست و یکم دارد اجرا می‌شود. الن بنت از بهترین نمایشنامه‌نویسان معاصر انگلستان است که بخش‌هایی از نمایشنامه «پسران تاریخ» را براساس زندگی و تجربه‌های شخصی خود با روایت داستانی از چند دانش‌آموز سال آخر دبیرستان در یک کلاس درس که برای رفتن به دانشگاه آماده می‌شوند، نوشته است. 
در متن اصلی اگر جایی ارجاعات شاعرانه باشد، مختص فرهنگ انگلیسی و شاعران و هنرمندان انگلیسی‌زبان بوده است. یعنی در متن بر آن شده‌اند که آن را از انگلستان دور کنند و به دیگر نقاط اروپا هم آن را سرایت دهند و درست هم همین است چون آنچه مطرح شده فقط خاص انگلستان است اما در کل مرتبط با اروپا و دیگر نقاطی است که با مدرنیته درگیر شده‌اند و آن را نیز پشت سر نهاده‌اند.  

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما