الهه کولایی در پاسخ به «روزان»: احمدی نژاد وزیر زن داشت؛ ولی به زنان اعتقاد نداشت

روایتی نو از انتخاب اولین وزیر زن بعد از انقلاب

18 مرداد 1396 16:11

خاطره ای را درباره  اینکه خانم  دستجردی چطور به عنوان اولین وزیر زن بعد از انقلاب انتخاب شد، تعریف می‌کنم. قبل از انتخابات سال 88 نشستی داشتیم با آقای احمدی نژاد که احزاب مطالبات‌شان را با ایشان در میان بگذارند. بعد از گفتگوهای زیادی که شد، خانم  مریم بهروزی،  دبیرکل  جامعه زینب، در انتها وقت خواستند که احزاب زنان اصولگرا نشستی با آقای احمدی نژاد داشته باشند. احمدی نژاد گفت: خواسته شما چیست؟ 

مهدخت قویدل - "خاطره ای را درباره  اینکه خانم  دستجردی چطور به عنوان اولین وزیر زن بعد از انقلاب انتخاب شد، تعریف می‌کنم. قبل از انتخابات سال 88 نشستی داشتیم با آقای احمدی نژاد که احزاب مطالبات‌شان را با ایشان در میان بگذارند. بعد از گفتگوهای زیادی که شد، خانم  مریم بهروزی،  دبیرکل  جامعه زینب، در انتها وقت خواستند که احزاب زنان اصولگرا نشستی با آقای احمدی نژاد داشته باشند.
احمدی نژاد گفت: خواسته شما چیست؟ 
خانم بهروزی رحمت الله علیه گفتند: ما می‌خواهیم "وزیر زن در کابینه باشد." ما 5 تا وزیر زن می‌خواهیم. 
آقای احمدی نژاد خندیدند و گفتند: "مگه داریم؟ مگه 5 تا خانم که بتونن پست وزارت رو احراز کنن، داریم؟" 
خانم بهروزی گفتند: بله! من خودم به شما معرفی می‌کنم. 
احمدی نژاد گفت: باشد. نیازی به نشست نیست. شما اسامی افرادی را که برای وزارت، قابل می‌دانید، برای‌مان بفرستید. 
خانم بهروزی هم اسامی را فرستادند. نهایتا با لابی های بسیار زیادی که خانم بهروزی انجام دادند، خانم دکتر مرضیه وحید دستجردی، وزیر شدند. خانم بهروزی هزینه زیادی برای این لابی‌ها پرداختند. من فکر می‌کنم باید افرادی قبول کنند که چنین هزینه‌هایی بپردازند. ما زنان، خودمان باید این خودباوری را داشته باشیم. وقتی ما زنان در جایگاهی قرار می‌گیریم، باید فراجناحی عمل کرده و از همه ظرفیت‌ها استفاده کنیم. باید از خود خانم ها بیشتر در حیطه مسئولیت‌مان استفاده کنیم."  
آنچه خواندید، روایت اعظم حاجی عباسی، دبیر کل فعلی جامعه زینب  و دختر مرحوم خانم بهروزی، از نحوه وزیر شدن خانم دستجردی در دولت اصولگرای احمدی نژاد است. وی در همایش "سهم زنان از کابینه دولت دوازدهم" این خاطره را تعریف کرد.
از عجایب سیاست در ایران هم یکی اینکه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران تا امروز فقط یک زن توانسته در دولت اصولگرای احمدی نژاد به مقام وزارت برسد. دولتی که همه تلاشش را کرد تا زنان را خانه نشین کند و با اعمال انواع سهیمه بندی‌ها، دیوار شکاف جنسیتی را در جامعه بالاتر ببرد. با این حال تنها همان دولت توانست تابوی حضور وزیر زن در کابینه روسای جمهور ایران را بشکند؛ اقدامی انقلابی بعد از انقلاب در انتخاب کابینه!
این روزها در آستانه آغاز به کار ریاست جمهوری دولت اعتدال‌گرای دوازدهم که منتسب به اصلاح طلبان هم هست، باز هم بحث حضور وزیر زن در کابینه بالا گرفته است. اخباری که از تصمیم‌های حسن روحانی منتشر شده، گویای آن است که وی نمی‌خواهد هیچ وزیر زنی در کابینه دومش باشد. 
آنچه در حال رخ دادن است، تضادی  است که برای خیلی از فعالان زنان قابل پذیرش نیست. اگر مشکل حضور زنان در قامت وزیر در کابینه مسائل شرعی است، چرا خانم دستجردی توانست وزیر شود؟ اگر مشکل قانونی و شرعی وجود ندارد، چرا روحانی که با حمایت اصلاح طلبان به قدرت رسید و در شعارهای انتخاباتی‌اش مدام دم از حقوق زنان و ایجاد فرصت‌های برابر برای زنان و مردان می‌زد، نمی‌خواهد وزیر زن انتخاب کند؟
از دکتر الهه کولایی که در این همایش حضور دارد، می‌خواهم به این سوال مهم جواب بدهد که چرا اصلاح طلبان حاضر نیستند برای وزیر شدن زنان هزینه بپردازند؟ به خاطره خانم حاج عباسی اشاره می‌کنم و می‌گویم: جامعه زینب با آقای احمدی نژاد لابی کرد تا وزیر زن انتخاب شود. 4 سال اول دوره آقای روحانی به خاطر وضعیت برجام و اهمیت مذاکرات، فعالان زنان از طرح بسیاری از خواسته های مدنی‌شان از جمله حضور وزیر زن در کابینه گذشتند. ولی این دوره همه انتظار داشتیم بحث وزارت زنان جدی باشد؛ اما متاسفانه اخباری می آید که حتی امکان دارد همین چند معاونت را هم در این دوره از زنان بگیرند. 
از خانم کولایی می پرسم: سوال اینجاست که چرا در طول دوره‌هایی که دولت دست اصلاح‌طلبان یا گروه های نزدیک به اصلاح‌طلبان بوده، ازجمله دولت آقای روحانی، ما هرگز وزیر زن نداشتیم؛ اما در دوره احمدی نژادی که سیاستش خانه‌نشین کردن زنان بود، وزیر زن داریم؟ چرا دولت‌های اصلاح طلب حاضر نیستند برای به وزارت رسیدن زنان هزینه پرداخت کنند؟
کولایی در پاسخ به خبرنگار "روزان"می‌گوید: بگذارید من یک موضوعی را یادآوری کنم. اشتباه نکنید. زمان احمدی نژاد بود که سهمیه‌های جنسیتی برای خانه نشین کردن دختران ایجاد شد. یعنی تنها حوزه ای که ما شاهد بودیم حضور دختران با  یک فرصت به نسبت برابر ایجاد  شد و قابلیت پیشرفت و رشد در آن حوزه داشتند؛ احمدی نژاد همین را هم سهمیه بندی کرد. 
این فعال سیاسی افزود: انتخاب دستجردی به عنوان وزیر زن در دولت احمدی نژاد،  نشانه اعتماد او به زنان و توانمندی‌های آنها نبود؛ چرا که بعدا هم ایشان را حذف کردند. بودن یک زن را هم تحمل نکردند. پس به این شکل مقایسه نکنیم.
این نماینده مجلس ششم، دلیل نبود وزیر زن در کابینه‌های ایران را با مشکلات تاریخی مرتبط دانست و تصریح کرد: یک سری مشکلات روشی در وضع موجود داریم. علت اینکه من به تجربیات حزب عدالت و توسعه ترکیه اشاره می‌کنم،  این است که ما نمی توانیم یک سری قواعد را نادیده بگیریم. زنان تا در این مذاکرات سیاسی، در این بده بستان‌ها، در عرصه قدرت سیاسی حضور پیدا نکنند، سهمی به آنها داده نخواهد شد. به نظر من خیلی دنبال وجهه سیاسی در این مسئله نگردیم. 
وی اظهار داشت: ما انتظارمان این است که دولت اعتدال، جامعه را به سمتی ببرد که توانمندی‌های زنان و مردان در یک رویکرد متعادل به کار گرفته شود. اما این اتفاق نیفتاد. چرا؟ این نشان می‌دهد که عوامل بازدارنده خیلی قوی‌تر از ایده ها و  آرمان‌های من و شماست. این نشان می‌دهد ما نباید ناامید شویم. این نشان م‌ دهد ما باید از ظرفیت‌ها استفاده کنیم.
کولایی با انتقاد از عمل نکردن دولت‌ها به وعده های‌شان در مورد زنان، گفت: به ما می‌گویند اگر می‌خواهید وزیر زن شوید، اول باید مدیر شوید؛ اول باید معاون شوید؛ خب بسم الله! الان وقتش است. اگر وزیر نشدیم که نباید سطوح دیگر را رها کنیم. بنابراین تلاش زنان برای ارتقای موقعیت‌شان در جامعه تلاشی است که نباید متوقف شود. در هر سطحی که قابل دسترسی است، باید از آن استفاده شود و بدون شک موفقیت زنان نه فقط در ایران، بلکه در همه دنیا به پشتکار، خستگی‌ناپذیری و آگاهی گسترده زنان و فعالان حقوق زنان و مردان نیاز دارد. چون زنان به تنهایی نمی‌توانند حقوق‌شان را پس بگیرند. باید این نگاه در جامعه ما تغییر کند. بنابراین من می‌خواهم بگویم این یک بحث سیاسی نیست. کار احمدی نژاد برای انتخاب وزیر زن هم دلایل زیادی دارد که در این فرصت کوتاه من نمی توانم درباره آن صحبت کنم. ولی باید بپذیریم که این تلاش‌ها برای به وزارت رسیدن زنان باید ادامه پیدا کند.
کولایی در حالی حذف دستجردی از وزارت را نشانه بی‌اعتقادی اصولگرایان به توانایی‌های زنان می‌داند که در دولت احمدی نژاد، برکناری وزرا یک اتفاق بسیار عادی بود. حتی ماجرای برکناری منوچهر متکی، وزیر خارجه وقت، به یک داستان تاریخی تبدیل شد. حقیقت این است که در دروه احمدی نژاد، هیچ وزیری فارغ از جنسیت، امنیت وزارت نداشت؛ با این حال هم خانم کولایی و هم بسیاری از فعالین شناخته شده زنان، هر بار که حرف وزارت دستجردی می‌شود، وزارت نیمه‌کاره‌اش را یا  به بی‌اعتقادی دولت وقت به توانایی های زنان ربط می‌دهند یا به اغراض پشت پرده دولت دهم از انتخاب یک وزیر زن اشاره می‌کنند.
هر 4 سال یک بار زمان انتخاب کابینه که می شود، بحث وزیر زن  هم داغ می شود. دولتمردان و روسای جمهور هم می‌گویند زنان تجربه مدیریت ندارند و باید از سطوح پایین شروع کنند؛ اما باز هم می‌بینیم که در سپردن سطوح  پایین‌تر مدیریتی از جمله معاونت های ریاست جمهوری به زنان یا مدیریت سطح بالا در وزارتخانه به زنان پرهیز می‌شود. انگار هیچ ارداه ای برای افزایش تجربه انباشته مدیریت در زنان وجود ندارد. همان چیزی که از آن به سقف شیشه ای تعبیر می شود. این در حالی است که به کرات می بینیم که مردان زیادی بدون اینکه کوچکترین سابقه ای در مدیریت‌های اجرایی داشته باشند، یک شبه وزیر می شوند!
تبعیض آشکار جنسیتی که در دوره‌های انتخابات گل درشت تر از آن است که کسی بتواند آن را انکار کند. گویا در این دوره هم دست از سر زنان برنمی‌دارد. گرچه طبق قانون اساسی محدودیتی حتی برای ریاست جمهوری زنان وجود ندارد، اما سقف شیشه‌ای باعث شده تا زنان راهی برای دسترسی به سطوح بالای مدیریتی نداشته باشند. همین است که چهل سال بعد از پیروزی انقلاب در ایران هنوز زنان ایران جایی در سطوح بالای قدرت ندارند و حکومت کاملا مردانه است. همین است که حتی دولت‌های اصلاح طلب و اعتدال‌گرا هم که ادعای حمایت از حقوق زنان را دارند و در جمع‌های خلوت تر خود از برابر جنسیتی حرف می‌زنند، حاضر نیستند یک وزیر زن در کابینه داشته باشند.

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما