الزامات رقابت‌پذیر شدن اقتصاد ایران

الزامات رقابت‌پذیر شدن اقتصاد ایران

8 مرداد 1396 14:44

یکی از مفاهیم مطرح شده در اقتصاد که توانسته برای برخی از ملل، جهش قابل توجهی را فراهم کند، مفهوم رقابت‌پذیری است. رقابت‌پذیری از دو جنبه ساختار بازار و عوامل اقتصادی ارائه‌دهنده کالا و خدمات در بازار قابل طرح است. اگر از جنبه ساختار بازار به آن توجه کنیم، در علم اقتصاد خرد معادل بازار آزاد و بازار رقابتی است و در مقابل بازارهای انحصاری یا بازارهای انحصار چندجانبه قرار می‌گیرد اما اگر از جنبه عوامل اقتصادی به آن بپردازیم به عنوان توانایی یک بنگاه اقتصادی یا کشور برای رقابت با بنگاه‌های دیگر یا کشورهای دیگر در بازار تعریف می‌شود.

فرهاد آگاهی / کارشناس اقتصادی
یکی از مفاهیم مطرح شده در اقتصاد که توانسته برای برخی از ملل، جهش قابل توجهی را فراهم کند، مفهوم رقابت‌پذیری است. رقابت‌پذیری از دو جنبه ساختار بازار و عوامل اقتصادی ارائه‌دهنده کالا و خدمات در بازار قابل طرح است. اگر از جنبه ساختار بازار به آن توجه کنیم، در علم اقتصاد خرد معادل بازار آزاد و بازار رقابتی است و در مقابل بازارهای انحصاری یا بازارهای انحصار چندجانبه قرار می‌گیرد اما اگر از جنبه عوامل اقتصادی به آن بپردازیم به عنوان توانایی یک بنگاه اقتصادی یا کشور برای رقابت با بنگاه‌های دیگر یا کشورهای دیگر در بازار تعریف می‌شود.
مجمع جهانی اقتصاد، رقابت‌پذیری را توانایی یک کشور در تولید بیشتر ثروت در مقایسه با رقبایش در بازار جهانی تعریف می‌کند و بر این اساس شاخص رقابت‌پذیری را تعریف می‌کند و هر‌ساله گزارش و رتبه‌بندی از کشورها در این زمینه ارائه می‌دهد که رتبه ایران در سال 2017-2016 در بین 138 کشور بررسی شده 76 گزارش شده است که نسبت به سال قبل دو رتبه سقوط داشته، هرچند نمره‌ای که از این شاخص گرفته افزایش یافته است که می‌توان نتیجه گرفت کشورهایی هستند که رشد رقابت پذیری بیشتری نسبت به ایران داشته‌اند.
با توجه به تعریف رقابت‌پذیری، افزایش رقابت‌پذیری یک کشور به افزایش کیفیت کالاهای تولید‌شده و افزایش بهره‌وری گره خورده است. کشوری می‌تواند تولید ثروت بیشتری در بازارهای جهانی داشته باشد که کیفیت کالاهای تولید‌شده توسط آن کشور در مقایسه با دیگر کشورهای رقیب مطلوب‌تر باشد تا بتواند در بین کالاهای متنوع موجود در جهان جایگاه پیدا کند و همچنین از قیمت مناسبی نیز برخوردار باشد. بدون تردید قیمت مناسب زمانی اتفاق می‌افتد که هزینه تولید کاهش پیدا کند. از طرف دیگر، کاهش هزینه تولید نتیجه حتمی افزایش بهره‌وری است. پس برای افزایش رقابت‌پذیری باید به افزایش بهره‌وری و کیفیت تولید پرداخته شود.
افزایش رقابت‌پذیری یکی از الزامات دستیابی به اقتصاد تاب‌آور در مواجهه با چالش‌ها و بحران‌هاست. از ارکان اقتصاد مقاوم این است که باید دارای رشد اقتصادی مثبت باشد و این رشد نیز بر اثر تولید حاصل شده است و نه خام‌فروشی مواد اولیه. اقتصاد مقاوم دارای روابط اقتصادی سودمند با دیگر کشورهاست، به عبارتی دارای تراز تجاری مثبت است؛ تراز تجاری مثبتی که از خام‌فروشی حاصل نشده و همچنین به راحتی در بازار جهانی منزوی نمی‌شود و قابل کنارگذاشتن نیست. همان‌طور که اشاره شد، رقابت‌پذیری به دلیل اینکه موثر در افزایش کیفیت کالای تولیدی است و بهره‌وری را نیز افزایش می‌دهد، می‌تواند باعث افزایش صادرات شده و تراز تجاری مثبت ایجاد کند، اما در سوی مقابل، نقش واردات در رقابت‌پذیر شدن تولید را نیز نباید فراموش کرد. وقتی تولیدکننده داخلی، حضور رقیب خارجی را در بازار مشاهده می‌کند، چاره‌ای نخواهد داشت که احترام به خواسته مشتری را در برنامه‌ریزی‌های خود لحاظ کند. البته این موضوع به هیچ‌وجه به معنای بازگذاشتن درهای کشور روی واردات هر کالای خارجی نیست و در این میان رعایت ضوابط فنی و کیفی حائز اهمیت است.

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما