تهران آماده تنش زدایی میان اربیل و بغداد

گزارش «روزان» از دیدار مقامات سیاسی ایران و اقلیم کردستان درباره همه‌پرسی استقلال

تهران آماده تنش زدایی میان اربیل و بغداد

27 تیر 1396 16:32

همه‌پرسی استقلال موجب انزوا و فشار بر کردهای عراق و تضعیف کردستان و در نهایت کل کشور عراق خواهد شد

گروه دیپلماسی: موضوع برگزاری استقلال اقلیم کردستان عراق، در یک ماه گذشته به یکی از مهم‌ترین مسائل مورد توجه در منطقه خاورمیانه بدل شده است. علاوه بر جناح‌های سیاسی عراقی، قدرت‌های منطقه‌ای، به‌ویژه ایران این موضوع را با دقت خاصی پیگیری می‌کنند. در همین ارتباط، دیروز دوشنبه (26 تیر) در سطوح مختلف میان مقامات سیاسی اقلیم کردستان با دولتمردان ایرانی نشست برگزار شد که یک طرف نشست‌ها در تهران بود و طرف دیگر در اربیل. برگزاری همزمان این نشست‌ها در شرایطی است که متعاقب تعیین شدن زمان برگزاری همه‌پرسی استقلال از سوی احزاب سیاسی اقلیم کردستان در 25 سپتامبر (3 مهر) سال جاری، وزارت خارجه ایران با صراحت موضعی مخالف را اتخاذ کرد. بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در این ارتباط اظهار کرد: موضع اصولی و روشن جمهوری اسلامی ایران، حمایت از  تمامیت ارضی و یکپارچگی عراق است. اقلیم کردستان بخشی از جمهوری عراق است و تصمیمات یکجانبه و خارج از موازین و چارچوب ملی و قانونی، به ویژه قانون اساسی عراق، آن هم در شرایط پیچیده عراق و منطقه و طراحی بدخواهان برای تداوم بی‌ثباتی‌ها در عراق صرفا به ایجاد مشکلات جدید در این کشور خواهد انجامید.
اکنون متعاقب این روند، دیدار میان مقامات سیاسی اقلیم کردستان با مسئولان سیاسی کشورمان نشان می‌دهد که تهران تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای اقناع مقامات سیاسی کردستان عراق برای برگزاری همه‌پرسی استقلال آغاز کرده است. در شرایطی که هیاتی بلندپایه از حزب اتحادیه میهنی کردستان به تهران سفر کرده‌اند، همزمان ایرج مسجدی، سفیر ایران در کشو عراق، در شهر اربیل با مقامات بلند‌پایه اقلیم کردستان دیدار می‌کند. مجموع این روند نشان می‌دهد که مقامات سیاسی و وزارت خارجه کشورمان قصد دارند نقشی فعال را در موضوع استقلال اقلیم کردستان ایفا کنند. تاریخ معادلات چند دهه اخیر کشور عراق نشان می‌دهد که کردها با تهران مناسبات بسیار حسنه‌ای را داشته‌اند و همواره ایران در میان کردهای عراق از نفوذ قابل توجهی برخوردار بوده است. اکنون نیز با توجه به این پیشینه تاریخی، تهران می‌تواند در حل مسائل میان بغداد و اربیل نقشی مهم را ایفا کند. 
ایران آماده است مسائل میان اربیل و بغداد را حل کند
مهم‌ترین بعد دیدارهای دیروز میان مقام‌های سیاسی ایران و اقلیم کردستان را می‌توان دیدار سفیر کشورمان در عراق با نخست‌وزیر اقلیم کردستان دانست. در این نشست مهم، ‌ایرج مسجدی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق با نیچروان بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان در ابتدا اوضاع و شرایط تحولات بین‌المللی را مورد بحث و تبادل‌نظر قرار دادند. در ادامه ایرج مسجدی ضمن اشاره به روابط میان جمهوری اسلامی ایران و اقلیم کردستان بر اهمیت توسعه این روابط در تمام زمینه‌ها تاکید کرد و گفت: تهران پیوندهای دوستی میان ایران و اقلیم کردستان را مستحکم می‌کند. ایران در شرایط سخت از اقلیم کردستان حمایت کرد و اکنون آمادگی آن را دارد تا از طریق گفت‌وگو مشکلات میان اربیل و بغداد را حل کند. از سویی دیگر نیچروان بارزانی،‌ نخست‌وزیر اقلیم کردستان عراق گفت: حل مشکلات میان اربیل و بغداد نیازمند گفتگویی جدی است و جمهوری اسلامی ایران می‌تواند نقش سازنده‌ای در این زمینه داشته باشد و ایران در شرایط بسیار سخت نیز از اقلیم کردستان حمایت کرده است. در مجموع، اعلام آمادگی کشورمان برای حل مسائل میان حکومت اقلیم کردستان با حکومت مرکزی عراق، نشان می‌دهد که تهران عزمی راسخ برای ورود به بحران عراق دارد. واقعیت آن است که تهران در شرایط مختلف در کنار کردهای عراق حضور داشته و در مرحله کنونی نیز قصد دارد از بروز رخدادی که موجب سردی مناسبات میان دو طرف شود، ممانعت به عمل آورد. 
همه‌پرسی اقلیم کردستان عراق موجب انزوا و فشار بر کردهای این کشور می‌شود
سوی دیگر نشست‌های دیروز میان مقام‌های سیاسی اقلیم کردستان با مسئولان سیاسی کشورمان، در شهر تهران بود. دیروز هیاتی بلند‌پایه از اقلیم کردستان به رهبری کوسرت رسول، معاون اول دبیر کل حزب اتحادیه میهنی اقلیم کردستان و ملابختیار، رئیس دفتر سیاسی حزب اتحادیه میهنی کردستان عازم تهران شدند و با علی شمخانی، نماینده مقام معظم رهبری و دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار و درباره آخرین وضعیت تحولات اقلیم کردستان عراق و منطقه گفتگو کردند. این سفر در شرایطی اتفاق می‌افتد که دوشنبه هفته  گذشته (19 تیر ماه) جلال طالبانی، رئیس‌جمهور پیشین و دبیر کل حزب اتحادیه میهنی در قالب سفری نمادین به تهران سفر کرده بود. متعاقب این سفر اکنون شاهد هستیم که جانشین و معاون طالبانی، در راس هیاتی بلندپایه به تهران سفر می‌کند. 
در دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی با این هیات سیاسی اقلیم کردستان، شمخانی پیروزی بر داعش و آزادسازی موصل را نوید‌دهنده آینده بهتر برای عراق یکپارچه و غلبه بر فتنه‌های خارجی برای ایجاد انشقاق در این کشور دانست و تاکید کرد: «عراق امن، باثبات و متحد، تامین‌کننده امنیت پایدار، ثبات و پیشرفت این کشور بوده و مجموعه کشورهای دوست و خیرخواه عراق باید پشتیبان این رویکرد باشند. همچنین، شمخانی با اشاره به زمزمه‌هایی مبنی بر برگزاری همه‌پرسی در اقلیم کردستان عراق گفت: اگر چه ممکن است ظاهر این موضوع جذاب باشد اما در حقیقت موجب انزوا و فشار بر کردهای عراق و تضعیف کردستان و در نهایت کل کشور عراق خواهد شد. در واقع، پیگیری موضوع برگزاری همه‌پرسی برای جدایی و ایجاد انشقاق در ملت عراق به لحاظ حاشیه‌‌ای بودن و عدم پاسخگویی به هیچ‌یک از اولویت‌ها و نیازهای واقعی مردم با تدبیر و سیاست مسئولان عراق همخوانی ندارد.» او با بیان اینکه خواست برخی کشورهای منطقه و فرامنطقه‌ای، تضعیف عراق و کشورهای بزرگ در غرب آسیاست، تصریح کرد: با هوشیاری و در نظر داشتن منافع ملی و منافع جهان اسلام نباید اجازه داد این طرح‌های استعماری و وارداتی همچون خاورمیانه بزرگ محقق شود.
ایران از شکل‌گیری فاجعه امنیتی در اقلیم کردستان جلوگیری کرد 
علاوه بر گفته‌های دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان، در این دیدار کوسرت رسول علی، معاون اول دبیرکل حزب اتحادیه میهنی کردستان و هیات همراه ضمن ارائه گزارشی از آخرین وضعیت تحولات اقلیم کردستان عراق و منطقه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره پشتیبان مردم کرد عراق بوده است، تاکید کرد: پیوند میان ایران و کردستان عراق، تمدنی و تاریخی است و اقلیم کردستان به دوستی با جمهوری اسلامی ایران افتخار می‌کند.  رسول علی با اشاره به پشتیبانی تعیین‌کننده ایران از امنیت اقلیم و مردم کردستان در زمان حمله گروه تروریستی داعش به این منطقه اظهار کرد: در حالی که تروریست‌های تکفیری به دروازه‌های اربیل نزدیک شده بودند، تنها کشوری که در کنار مردم کردستان ضمن مقابله جدی با داعش از شکل‌گیری فاجعه امنیتی در اقلیم کردستان جلوگیری کرد، جمهوری اسلامی ایران بود. 
مجموع این روند نشانگر آن است که کردها نیز برای جایگاه و نفوذ ایران در منطقه اهمیتی فوق‌العاده قائل هستند و با توجه به اینکه در روزهای اخیر، مواضع ضد برگزاری رفراندوم استقلال، در سطح ملی عراق افزایش پیدا کرده، آنها راغب هستند که ایران نقش میانجی را میان بغداد و اربیل ایفا کند. برای نمونه در روزهای اخیر سید عمار حکیم، رئیس مجلس اعلای شیعیان، مخالفت شدید خود را با استقلال اقلیم کردستان ابراز کرده است‌. همچنین، راجح الموسوی، سفیر عراق در تهران، برگزاری همه‌پرسی در اقلیم کردستان برای ایجاد استقلال در این منطقه را غیرقانونی عنوان کرد. مجموع این روند نشان می‌دهد که در صورت پافشاری کردها بر موضوع برگزاری استقلال، دامنه اختلافات میان اربیل و بغداد افزایش پیدا خواهد کرد و در این میان تهران می‌تواند مهم‌ترین بازیگری باشد که در مقام برادر بزرگ‌تر موازنه را میان این دو نیرو ایجاد کند.

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما