روس‌ها در پی استقرار بلندمدت در سوریه

گزارش «روزان» از تحرکات و سیاست‌های روسیه در بحران سوریه بعد از نشست جی 20

روس‌ها در پی استقرار بلندمدت در سوریه

25 تیر 1396 16:28

در اولین دیدار ترامپ با پوتین در شهر هامبورگ آلمان، بحران سوریه جدی‌ترین موضوعی بود که مورد رایزنی قرار گرفت. اولین دستاورد این نشست ایجاد آتش‌بس در منطقه جنوب غربی کشور سوریه بود و انتظار می‌رود در آینده نیز برخی دیگر از نتایج حاصل از دیدار روسای‌جمهور آمریکا و روسیه در عرصه میدانی اجرایی شود.

گروه دیپلماسی: در اولین دیدار ترامپ با پوتین در شهر هامبورگ آلمان، بحران سوریه جدی‌ترین موضوعی بود که مورد رایزنی قرار گرفت. اولین دستاورد این نشست ایجاد آتش‌بس در منطقه جنوب غربی کشور سوریه بود و انتظار می‌رود در آینده نیز برخی دیگر از نتایج حاصل از دیدار روسای‌جمهور آمریکا و روسیه در عرصه میدانی اجرایی شود. هر چند در روزهای اخیر شاهد برگزاری دور پنجم نشست آستانه در 14 تیر ماه و دور هفتم مذاکرات ژنو بودیم اما واقعیات نشان می‌دهد که این نشست‌ها نتوانسته‌اند تاثیر چندانی در حل بحران سوریه داشته باشند. چنان که شاهد بودیم استفان دی‌میستورا، نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه اعتراف کرد که در مذاکرات ژنو میان هیات مخالفان سوریه و هیات حکومت مرکزی نتایج قابل ملاحظه‌ای حاصل نشد. این روند نشان می‌دهد که حل بحران سوریه، در شرایط کنونی بیش از هر امر دیگری به اراده قدرت‌های بین‌الملل و به ویژه روس‌ها بستگی دارد و اخیرا مسکو روندی از تحرکات را آغاز کرده که به نظر می‌رسد هدف اصلی آن حفظ پایگاه و جایگاه سیاسی و نظامی روسیه، برای مدتی طولانی و چند دهه‌ای است.
لاوروف:‌ از اسد حمایت نمی‌کنیم اما نمی‌خواهیم  آنچه در عراق رخ داد، تکرار شود
در واقع، متعاقب مذاکرات اخیر روسای‌جمهوری آمریکا و روسیه در حاشیه نشست گروه 20 شاهد تغییراتی محسوس در رویکرد سران سیاسی کشور روسیه بوده‌ایم. در این میان مهم‌ترین موضوع‌گیری را سرگئی‌ لاوروف داشته است. به گزارش شبکه خبری روسیاالیوم، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در سخنرانی که در مقر «بنیاد کوربر» در شهر برلین آلمان داشت، گفت: ما از اسد حمایت نمی‌کنیم بلکه به قطعنامه‌های شورای امنیت پایبند هستیم و این قطعنامه‌ها هم به وضوح بر این مسئله تاکید دارند که تعیین سرنوشت سوریه تنها حق مردم این کشور است. لاوروف اظهار کرد: در مورد اسد باید بگویم که ما از او حمایت نمی‌کنیم اما نمی‌خواهیم که آنچه در عراق رخ داد در سوریه نیز تکرار شود. وزیر خارجه روسیه درباره آنچه در عراق گذشت، گفت: کشورهای غربی بسیاری تشنه نابودی دیکتاتور در این کشور بودند و به همین دلیل من می‌ترسم همان‌گونه که در عراق شاهد بودیم پس از نابودی «دیکتاتور»، کشور سوریه نیز نابود شود، به همین خاطر ما شاهد تحولاتی بسیار پیچیده هستیم. در حال حاضر لیبی نیز شاهد وضعیتی مشابه سوریه است. ایراد این مواضع به‌وضوح نشانگر این امر است که روس‌ها به نوعی نرمش در برابر آمریکا نسبت به بحران روسیه قائل شده‌اند که نمودهای آن را به وضوح در ارتباط با مسائل دیگر می‌توان مشاهده کرد.
خواست روسیه برای حضور کردها در مذاکرات و حضور بلند‌مدت در سوریه
علاوه بر اظهارات همراه با تسامح لاوروف، دیگر موضع جدید روس‌ها را نسبت به بحران سوریه الکسی بورودافکین، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل ایراد کرد.  او در اظهاراتی در ژنو می‌گوید از ابتدا موضع ما مبتنی بر مذاکرات گسترده و فراگیر درخصوص پیوستن کردها به هیات مخالف سوریه بوده و این جزء ماموریت استفان دی‌میستورا، فرستاده سازمان ملل به سوریه است. در واقع، گروه‌های سوری هستند که نماینده‌ای در مذاکرات ندارند. عنصر کردی نمونه‌ای شاخص در نبود یک عنصری مهم در مذاکرات است. برودواکین افزود: فرستاده ویژه سازمان ملل به سوریه ماموریت پیوستن کردها به هیات مخالف سوریه را دارد. در حقیقت، کردها در حال حاضر عملیات آزادسازی شهر رقه را رهبری می‌کنند بنابراین آنها عنصری مهم در میدان و همچنین عامل توازن نظامی هستند. 
ایراد این مواضع از سوی مقامات کشور روسیه نیز به نوعی تایید‌کننده چرخش‌هایی محسوس در سیاست‌های مسکو نسبت به تحولات بحران سوریه است. تاکید آنها بر ضرورت حضور کردهای سوریه در میان مذاکرات نشان‌ می‌دهد که روس‌ها قصد دارند نقشی تاثیرگذارتر از گذشته را در قبال بحران سوریه ایفا کنند. در واقع، روس‌ها تلاش‌ می‌کنند مقدمات حضور بلندمدت خود را در سوریه ایجاد کنند. در همین زمینه، ولادیمیر شامانوف، رئیس کمیته دفاعی مجلس دومای روسیه از قصد کشورش برای احداث استحکامات لازم در پایگاه دریایی این کشور در بندر طرطوس سوریه خبر داد و گفت: مجلس دوما به زودی طرح توسعه ظرفیت‌های تکنولوژیک این پایگاه در ارائه خدمات و اجرای ماموریت‌های مورد نظر را به تصویب خواهد رساند. شامانوف با تاکید بر اینکه وجود دو پایگاه حمیمیم (هوایی) و پایگاه دریایی طرطوس روسیه در سوریه عامل ثبات در خاورمیانه است، گفت:‌ تاثیر سلاح‌های روسیه و موفقیت عملیات‌های بشردوستانه روسیه مورد اعتراف همه است و این امر بر اعتبار روسیه در سطح بین‌المللی افزوده است.
 به گزارش ایسنا، مسکو اوایل سال جاری میلادی متن توافقنامه‌ای را که درباره ایجاد یک پایگاه نظامی دریایی در سوریه با دمشق به امضا رساند، منتشر کرد. در این سند دو طرف درمورد توسعه پایگاه دریایی روسیه در طرطوس و نیز ورود کشتی‌های جنگی روسیه به آب‌های منطقه‌ای و بنادر سوریه توافق کرد‌ند. نیکولای بانکوف، معاون وزیر دفاع روسیه در مجلس دوما گفت:‌ امضای این توافقنامه به نیروی هوایی روسیه امکان اجرای عملیات در سوریه به شکلی کامل‌تر را خواهد داد. بانکوف افزود: دمشق به مسکو اطلاع داده که تمامی اقدامات مقدماتی لازم برای اجرایی شدن این پروتکل را انجام داده است. در همین ارتباط، رئیس کمیته امور بین‌الملل پارلمان روسیه اظهار کرد: در توافق‌های امضا‌شده مدت ماموریت نیروی هوایی روسیه در سوریه 49 سال با امکان تمدید آن برای 25 سال دیگر، تعیین شده است.
شمخانی: هیچ‌گونه توافقی نباید زمینه‌ساز تجزیه سوریه باشد
علاوه بر اظهارنظرهای مقامات سیاسی روس نسبت به تحولات سوریه، باید به سفر دیروز الکساندر لاورنتیف، رئیس هیات مذاکره‌کننده روس در مذاکرات آستانه به تهران اشاره کرد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده دلیل این سفر انتقال نتایج مذاکرات ترامپ و پوتین در هامبورگ به مقام‌های سیاسی ایرانی بود. به عبارتی لاورنتیف که نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور سوریه نیز است، در جریان ملاقات با مقامات جمهوری اسلامی ایران دیدگاه‌های پوتین پیرامون تحولات جاری منطقه و روند گفتگوهایی که میان مسکو و سایر بازیگران فعال در بحران سوریه در جریان است را منتقل خواهد کرد. لاورنتیف در سفر دیروز خود با حسین جابری‌انصاری، معاون وزیر خارجه و مذاکره‌کننده ارشد ایران در نشست آستانه و همچنین با امیر دریابان علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی رایزنی و گفتگو کرد.
بر اساس گزارش ایسنا، الکساندر لاورنتیف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور سوریه عصر روز شنبه با علی شمخانی، نماینده مقام معظم رهبری و دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار و پیرامون آخرین تحولات سوریه و روندهای حل بحران در این کشور گفتگو کرد. شمخانی با اشاره به فعالیت گسترده لابی صهیونیسم برای تضعیف دولت سوریه و جهت دادن معادلات سیاسی و امنیتی در مسیر ضربه زدن به جبهه مقاومت افزود: رژیم صهیونیستی ضمن برقراری پیوند عمیق و گسترده با گروه‌های تروریستی و کشورهای حامی آنها، به دنبال استفاده ابزاری از این گروه‌ها برای به اصطلاح امن نگه داشتن مرزهای اسرائیل و تداوم سرکوب مردم مظلوم فلسطین است. همچنین دبیر شورای عالی امنیت ملی، سوء استفاده برخی عناصر تروریست از فرصت گفتگوهای سیاسی و آتش‌بس را برای بازسازی خود غیرقابل قبول و نگران‌کننده عنوان و خاطرنشان کرد: تجربه اثبات کرده این عناصر به هیچ پیمان و توافقی پایبند نبوده و از هر فرصتی برای کشتار مردم بی‌گناه و پیگیری اهدف غیر انسانی خود استفاده خواهند کرد. ابتکار سیاسی سه‌جانبه و برگزاری اجلاس آستانه، روش موفقی است که می‌تواند به عنوان الگوی پایان دادن به بحران‌های منطقه‌ای با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی مورد استفاده قرار گیرد.  
همچنین الکساندر لاورنتیف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور سوریه نیز در این ملاقات ضمن ارائه گزارشی از تفاهم روسیه، اردن و آمریکا در خصوص منطقه کاهش تنش در جنوب غرب سوریه به سوالات مطرح‌شده در این خصوص پاسخ داد. لاورنتیف با تاکید بر نقش و کارکرد تعیین‌کننده جمهوری اسلامی ایران، روسیه و سوریه در موضوع مبارزه واقعی با تروریسم افزود: روند همکاری‌های راهبردی مشترک میان سه کشور تا نابودی کامل جبهه تروریسم با جدیت ادامه خواهد یافت.

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما