شطرنج‌بازی ماهرانه حاکمان قطر در برابر عربستان

شطرنج‌بازی ماهرانه حاکمان قطر در برابر عربستان

24 تیر 1396 15:3

هر شخصی که اندکی در‌باره تاریخ منطقه در صد سال اخیر مطالعاتی داشته باشد به این مسئله آگاهی دارد که سابقه اختلافات قطر و عربستان به دهه‌های قبل باز می‌گردد اما تا به حال این اختلافات به صورت امروز علنی نشده بود، شاید دلیل این مسئله آن است که حکام قطر شطرنج‌بازان بسیار قهاری هستند و از دیرباز در این اندیشه بوده‌اند که در منطقه بازی خود را بکنند و مهره بازی عربستان نباشند ولی تاکنون قدرت و شرایط تاریخی آن‌که بازی خودشان را در منطقه داشته باشند برایشان مهیا نشده بود. 

رامین فخاری
هر شخصی که اندکی در‌باره تاریخ منطقه در صد سال اخیر مطالعاتی داشته باشد به این مسئله آگاهی دارد که سابقه اختلافات قطر و عربستان به دهه‌های قبل باز می‌گردد اما تا به حال این اختلافات به صورت امروز علنی نشده بود، شاید دلیل این مسئله آن است که حکام قطر شطرنج‌بازان بسیار قهاری هستند و از دیرباز در این اندیشه بوده‌اند که در منطقه بازی خود را بکنند و مهره بازی عربستان نباشند ولی تاکنون قدرت و شرایط تاریخی آن‌که بازی خودشان را در منطقه داشته باشند برایشان مهیا نشده بود. 
بدون تردید اگر قطر از دهه‌ها بعد از سال 1971 که از انگلیس استقلال یافت در برابر هژمونی عربستان در کشورهای عربی می‌ایستاد، بسیار قبل از یمن مورد حمله قرار می‌گرفت و بسیار ساده‌تر از یمن سقوط می‌کرد زیرا جمعیت 2. 5 میلیون نفری قطر با جمعیت 30 میلیونی عربستان و جمعیت 26 میلیونی یمن قابل مقایسه نیست و قطر دارای موقعیت سوق‌الجیشی مشابه یمن نبوده و همانند یمن کشوری کوهستانی نیست که بتواند در برابر تجهیزات نظامی‌و نیروی عربستان مقاومت کند. 
اما در برهه تاریخی کنونی که عربستان در یمن دچار یک جنگ فرسایشی شده است و به دلیل رقابت نفتی با ایران و روسیه قیمت نفتش را کاهش داده است و در داخل کشور خودش اختلافات داخلی موج می‌زند و نیروهای تحت حمایتش در سوریه و عراق نیز در حال شکست خوردن هستند،حکام قطر با وقت‌شناسی تمام اقدام به علنی کردن اختلافات خود با عربستان کرده‌اند،قبل از علنی نشدن اختلافات نیز قطر با شبکه الجزیره خود سعی در اثبات این مسئله به مردم کشورهای طبقه متوسط عربی داشت که با عربستان تفاوت دارد و به تازگی با افشای اسنادی در رابطه نقش عربستان در تروریسم سعی در نمایش علنی‌تر این شکاف داشت. 
بسیار واضح است که تاکنون به خوبی مهره‌های خود را در برابر عربستان سعودی چیده‌اند زیرا به محض اینکه عربستان سعی در باز کردن پای آمریکا به اختلافش با قطر نمود، اقدام به خرید 12 میلیارد دلاری جنگنده از آمریکا کرد و عملا با این رشوه دولت آمریکا را ساکت کرده و نشان داد آمریکا مخصوصا آمریکای ترامپ نسبت به هیچ‌یک از متحدانش وفاداری کامل ندارد و فقط به دنبال دلالی و فروش اسلحه در منطقه است. تلاش‌های تیلرسون برای میانجیگری بین قطر و عربستان نیز برای جلوگیری از تشدید اختلاف عربستان و آمریکا جهت خرید‌های بعدی است،علاوه بر وقت شناسی و ساکت نگه داشتن آمریکا، قطر با کشیدن پای ترکیه به کشور خود عملا اختلافاتی را نیز میان ترکیه که به‌طور مستقل از عربستان و ایران به دنبال چیدن مهره‌های خود در منطقه است و عربستان که این دو بر سر رفتن بشار اسد در سوریه اتحاد نظر داشتند،به وجود آورده است و بر سر پایگاه نظامی‌ترکیه در قطر درگیری‌های لفظی که در آینده تشدید خواهد شد بین ترکیه و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس پدید آورده است. 
علاوه بر این هرچند قطر به دنبال حفظ استقلال خود است اما اختلافات قطر با عربستان دیدگاه اقتصادی نیز دارد،زیرا قطر یکی از بزرگ‌ترین صادر‌کننده‌های گاز در جهان است و عربستان سعودی را که خود تولید‌کننده گاز است به‌عنوان رقیبی برای خود می‌بیند و بدون تردید ماجراجویی‌های اقتصادی عربستان در زمینه نفت و گاز به اقتصاد این کشور نیز ضربه می‌زند. همچنین قطر به این مسئله واقف است که مسیر لوله‌های گازی‌اش در آینده باید از سوریه که پروژه عربستان برای تسخیر آنجا از طریق نیروهای بنیاد‌گرا در حال شکست خوردن است و هم‌اکنون متحد ایران و روسیه است، عبور کند و علاوه بر آن به این مسئله آگاهی تمام دارد که روسیه و ایران اولین و دومین کشور تولید‌کننده گاز هستند و خود قطر سومین کشور محسوب می‌شود و عربستان سعودی پنجمین کشور از این دیدگاه است در نتیجه برای اینکه در آینده بتواند در بازارهای گازی جهان به قول معروف میان‌سرها در سرا داشته باشد باید باید به‌جای عربستان به ایران و روسیه نزدیک باشد،در نتیجه حاضر است با توجه به این مسئله که تشدید اختلافات با عربستان هزینه‌هایی را برای این کشور داشته باشد به ایران و روسیه نزدیک شود
در مجموع می‌توان به این مسئله اشاره کرد که قطر با خروج از باشگاه کشورهای عربی خلیج فارس مهره‌های خود را به گونه‌ای چیده است که با هیچ کشوری دچار تنش نباشد و به همه کشورها از جمله ایران، ترکیه، روسیه و آمریکا نزدیک باشد تا کمترین هزینه را بابت اختلافاتش با عربستان بدهد وبدون تردید اگر قطر در این امر توفیق یابد، کشور بعدی عمان است زیرا اساس صادرات این کشور نیز بر اساس نفت است و کاهش قیمت نفت اقتصاد این کشور را نیز تحت تاثیر قرار داد‌ه است. 

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما