جمعه پیروزی، شنبه انتقاد

گزارش تحلیلی «روزان» از وضعیت اصلاح‌طلبان در انتخابات شورای شهر تهران

جمعه پیروزی، شنبه انتقاد

24 اردیبهشت 1396 16:20

بعد از هفته‌ها کار فشرده و البته انتظار طولانی، سه‌شنبه شب هفته گذشته لیست نهایی اصلاح‌طلبان برای انتخابات شورای شهر تهران منتشر شد. لیستی که قرار است به تسلط 15 ساله اصول‌گرایان بر شهرداری تهران پایان دهد. تجربه انتخابات مجلس دهم و پیروزی قاطع لیست اصلاح‌طلبان در تهران از سویی امیدواری‌ها برای پیروزی در این انتخابات را برای این جناح افزایش داده بود و از سوی دیگر حساسیت جریان‌های مختلف اصلاح‌طلب را برای حضور چهره‌های نزدیک به خود در این لیست را بالا برده بود. چرا که حضور در لیست به منزله راه‌ یافتن به شورای شهر تلقی می‌شود. سهمیه‌بندی برای حضور جوانان و زنان در لیست هم از دیگر پیچیدگی‌هایی بود که شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان با آن مواجه بود. مرجعی که قرار است نوعی رهبری جمعی را در جریان اصلاحات سازمان دهد.

شامگاه سه‌شنبه اما انتشار لیست، انتقادات متعددی را در محافل سیاسی و رسانه‌ای اصلاح‌طلبان برانگیخت.
منتقدان چه می‌گویند؟
به نظر می‌رسد که انتقادات وارده به لیست اصلاح‌طلبان را می‌توان به سه دسته عمده تقسیم کرد. نخستین انتقادات از جانب فعالان مدنی و بخش‌هایی از جریانات دانشجویی مطرح می‌شد. عدم حضور افرادی مانند لیلا ارشد مدیر عامل خانه خورشید و از برجسته‌ترین فعالان اجتماعی ایران از جمله مواردی بود که فعالان مدنی و اجتماعی را از لیست منتشر شده ناراضی کرده بود. عدم حضور یاشار سلطانی سردبیر سایت معماری نیوز و افشاگر پدیده املاک نجومی هم در میان برخی از گروه‌ها با انتقاد مواجه شده بود.
نبودن نام عبدالله مومنی دبیر سابق دفتر تحکیم وحدت و سخنگوی سابق سازمان دانش‌آموختگان ایران هم در بین دانشجویان و فعالان مدنی با واکنش منفی مواجه شد. البته با گذشت تنها چند ساعت مشخص شد که این فعال سابق دانشجویی در نهایت موفق به دریافت کد انتخاباتی از وزارت کشور نشده و به عبارت دیگر علی‌رغم تایید صلاحیت اولیه، رد صلاحیت شده است.
دسته دوم انتقادات به صورت عمده از جانب اعضای اصلاح‌طلب شورای شهر فعلی بود که در لیست جدید جایی نداشتند. در میان این افراد نام‌های مشهوری چون غلامرضا انصاری مدیر عامل سابق سازمان بهزیستی، احمد حکیمی‌پور دبیرکل حزب اراده ملت، محسن سرخو و محمد حقانی به چشم می‌خورند. عدم حضور این گروه آن چنان که انتظار می‌رفت با واکنش آنها مواجه شد. این گروه معتقد بودند که زحمات زیادی در جریان شورای چهارم کشیده‌اند و طبیعی است که انتظار داشتند در لیست جدید هم نام آنها وجود داشته باشد.
سومین گروه ناراضی را باید کسانی دانست که با حضور در احزاب و گروه‌های اصلاح‌طلب و یا تجربیات خود در زمینه‌های تخصصی انتظار داشتند که در لیست باشند. جواد امام مدیر عامل بنیاد باران را که خود نامزد  این انتخابات نبود می‌توان سخنگوی این گروه دانست. «جواد امام» پس از انتشار لیست بیانیه شدیداللحنی صادر کرد. امام در بخشی از این بیانیه نوشته بود : « ظرف دو روز گذشته به امید ترمیم و اصلاح لیست مذکور سکوت کردم اما اکنون که به نظر می‌رسد هیچ اقدام جدی برای ترمیم لیست و تامین نظر منتقدان صورت نمی‌گیرد وظیفه خود دانستم توضیحاتی را درخصوص لیست نامزدهای اصلاح طلبان در انتخابات شورای شهر به استحضاردوستان برسانم.
متاسفانه عدم رعایت ضوابط و ملاک‌های مصوب از سوی بعضی از اعضای هیات رئیسه شورا و عدم توجه به فرایندطی شده توسط کمیته بررسی و ارزیابی (گروه 14نفره کارشناسان) نهایتاً به لیستی انجامیده است که اعتراضات بسیاری را برانگیخته است.
کمیته بررسی و ارزیابی براساس ضوابط مصوب از میان کاندیداهای موجود فهرستی را تهیه کرد و قرار بر این بود لیست نهایی  براساس سهمیه گروه‌های تخصصی و ضوابط مذکور از میان نامزدهایی تهیه شود که امتیازات لازم را کسب کرده و  نامشان در این فهرست اولیه آمده است.
اما متاسفانه نه تنها سهمیه بندی تخصص‌ها در لیست نهایی رعایت نشده بلکه افرادی به این لیست راه یافته‌اند که به دلیل فقدان تخصص لازم و عدم احراز امتیازات لازم نامشان اساساً در لیست اولیه وجود ندارد
در فرایند فوق همچنین در شرایط مساوی حق تقدم با افرادبا سابقه تشکیلاتی وایثارگر بود اما متاسفانه این افراد کاملاً موردبی مهری قرارگرفته و حقشان حتی در یک مورد هم رعایت نشده است!
به استثنای حزب اتحاد، کارگزاران، کار، ندا، همبستگی ، معلمان واعتمادملی هیچ‌یک از احزاب دیگر نظیر حزب توسعه ملی،مجمع فرهنگیان ،ایثارگران،تحکیم، مجاهدین انقلاب اسلامی سابق و... علی‌رغم دارا بودن کاندیداهای شناخته شده با دانش، تخصص  و تجربه  مرتبط وکسب امتیاز لازم در این مهندسی حذف شده‌اند!»
این جدی‌ترین انتقادی بود که از سوی جریان‌های مختلف مطرح شد و به واسطه جایگاه «امام» به عنوان عضو سازمان مجاهدین انقلاب و نیز سمتش در بنیاد باران با توجه محافل رسانه‌ای هم مواجه شد.
خطر انتشار لیست‌های موازی
انتشار لیست‌های متعدد در جریان انتخابات مجلس و شورای شهر در تهران چندان عجیب نیست. در هر دوره انتخابات معمولا لیست‌های مختلف و متعددی منتشر می‌شود. با این حال معمولا لیست  اصلی به دلیل انتشار بیشتر در مراجع معتبر و نیز حمایت‌ گروه‌های اصلی برای مردم و بدنه اجتماعی اصلاحات شناخته می‌شود. با این حال یکی از مهم‌ترین پدیده‌های انتخابات قبلی ریاست  جمهوری حمایت ارزشمند رئیس دولت اصلاحات از لیست موسوم به امید بود. حمایتی که به گمان بسیاری از تحلیل‌گران دلیل اصلی پیروزی این لیست محسوب می‌شد.
آنچه در چند روز گذشته در فضای سیاسی کشور مشاهده شده است، خطر انتشار لیست‌های متعدد با نام‌های بسیار متفاوت است که ممکن است بدنه اجتماعی اصلاح‌طلب را دچار سردرگمی نماید و نیز تکرار حمایت رئیس دولت اصلاحات را با تردید مواجه کند. حمایتی که شاید به واسطه همین انتقادات تاکنون به تاخیر افتاده است.
نکته بسیار مهم دیگر به وجود آمدن و شدت گرفتن اختلافات در میان اصلاح‌طلبان به دلیل انتشار این لیست‌های موازی است. رقابت انتخاباتی درونی و خارج از سازوکارهای رسمی می‌تواند عواقبی بسیار ناخوشایند داشته باشد و زخم‌های این رقابت تا مدت‌ها جریان اصلاحات را با بحران مواجه کند.
لزوم خویشتن‌داری گروه‌های اصلاح طلب
بررسی و بازکاوی مشکلات به وجود آمده در مورد لیست اصلاح‌طلبان یک ضرورت جدی برای این جریان سیاسی است. متاسفانه فقدان شفافیت در مورد برخی روندها زمینه اصلی را برای بروز اختلافات مهیا کرده است و رفتن به سمت شفافیت بیشتر و رفع نقایص سازوکارها امری نیست که اصلاح‌طلبان از آن غافل شوند.
با این حال چنین کاری را باید به فردای انتخابات شورای شهر واگذار کرد. انتشار لیست‌های موازی و به عرصه عمومی کشاندن اختلافات در این لحظات حساس یک بازی باخت-باخت برای ناراضیان لیست و نیز شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاحات است. امری که می‌تواند روحیه بدنه جریان اصلاح‌طلب را به شدت جریحه دار کرده وحتی اعتماد عمومی را زایل کند.
توجه به این نکته بسیار ضروری است که لیست فعلی دارای نقاط قوت بسیار مهم و برجسته‌ای است. حضور پررنگ زنان و جوانان و سهم بالای تخصص در لیست از جمله مهم‌ترین نقاط قوت آن به شمار می‌رود. از سوی دیگر حضور چهره‌های جدید در این لیست و فراهم شدن فرصتی برای گردش نخبگان هم از دیگر نقاط مثبت پررنگ این لیست است.
از سوی دیگر قرار  دادن نام 21 نفر از میان بیش از 700 داوطلب کار دشواری است که در هر صورت با انتقاد عده‌ای مواجه خواهد شد. جریان‌های مختلف اصلاح‌طلب در شرایط فعلی باید مصالح جمعی و نیز اعتماد عمومی را در نظر گرفته و از هر کاری که به انسجام کلی مجموعه آسیب وارد کند خودداری کند.
البته شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان  و به‌خصوص هیات رئیسه آن نیز باید از هر اظهار نظر و روشی که موجب شدت یافتن رنجیدگی خاطر غایبان لیست شود، خودداری کنند. مدیریت این فضا در درجه اول به عهده آنهاست.
خوشبختانه انصراف به موقع چهره‌های مهمی چون فاطمه راکعی و علی تاجرنیا بعد از انتشار لیست نهایی نقش بسیار مثبتی در کنترل فضا و مدیریت بحران داشت. تصمیمی که به نظر خردمندانه‌ترین کار در شرایط فعلی است. کاری که هم به سرمایه اجتماعی و سیاسی این چهره‌ها می‌افزاید و هم فرصت را برای پیروزی لیست نهایی اصلاح‌طلبان فراهم می‌کند. انتخابات 29 اردیبهشت اولین و آخرین فرصت برای سیاستمداران اصلاح‌طلب نیست و با نگاهی بلند مدت می‌توان از این مسئله پلی برای حضور اثرگذار در آینده بسازند.

اصلاح‌طلبان بعد از 15 سال برای نخستین بار فرصت دارند تا مدیریت شهری تهران را به دست بگیرند. شهری که پایتخت امید و اصلاح‌طلبی در ایران است و حق طبیعی این جریان است که بتواند با به دست گرفتن مدیریت این جریان گامی برای حل مشکلات آن و البته تحکیم جایگاه سیاسی و اجتماعی خود بردارند. اصلاح‌طلبان باید روز جمعه را روز پیروزی لیست واحد و روز شنبه بعد از آن را روز انتقاد از خود قرار دهند.

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما