دورنمای مثبت مناسبات تهران- مسکو

گزارش ‌«روزان» از آغاز دور جدید همکاری‌های دیپلماتیک و امنیتی میان روسیه و تهران

دورنمای مثبت مناسبات تهران- مسکو

9 اردیبهشت 1396 20:7

روزان: در ماه‌های بعد از ریاست ترامپ بر کاخ سفید، بر‌خلاف تصورات اولیه، مناسبات میان ایران با روسیه روندی مثبت و رو به بهبود را تجربه کرده است. در واقع، به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در آمریکا این شائبه را مطرح کرد که به زودی شاهد گسست و دوری در مناسبات میان تهران با مسکو خواهیم بود زیرا اتحاد استراتژیک میان ایران و روسیه بیشتر به دلیل رقابتی بود که در نتیجه عدم توجه دولت اوباما به خواسته‌های روس‌ها شکل گرفته بود. با این وجود، متعاقب سفر روحانی به مسکو در روزهای 7 و 8 فروردین 1396 شاهد روند رو به افزایش در همکاری‌های میان دو کشور بوده‌ایم. به ویژه بعد از حمله موشکی آمریکا به پایگاه هوایی «الشعیرات» در استان حمص سوریه، روابط مسکو و واشنگتن تیرگی بیشتری را به خود دید و متعاقبا همکاری‌ها و هماهنگی‌های میان ایران با روسیه گسترش پیدا کرد. این روند مثبت در جریان دیدارها و نشست‌های مختلف میان مقامات دو کشور در چند وقت اخیر ادامه داشته که همگی نشانگر اراده جدی میان روس‌ها برای حفظ اتحاد استراتژیک خود در مبارزه با تروریسم و دفاع از منافع مشترک منطقه‌ای با تهران هستند. در همین راستا، در روزهای اخیر مقامات سیاسی، نظامی‌ و امنیتی دو کشور دیدارهایی را با یکدیگر داشته و اظهاراتی را ایراد کرده‌اند که نشانگر دورنمای مثبت مناسبات میان دو طرف است.

اروپاییان برای حفظ امنیت شهروندان خود مانع ارسال سلاح به تروریست‌ها شوند

در راستای روند مثبت مناسبات میان تهران با مسکو روز پنج‌شنبه (7 اردیبهشست 1396) الکساندر لاورنتیف فرستاده ویژه رئیس‌جمهور روسیه به ایران سفر کرد و با برخی از مقامات سیاسی  و امنیتی کشورمان دیدار کرد. لاورنتیف در یکی از مهم‌ترین دیدارهای خود با علی شمخانی، نماینده مقام معظم رهبری و دبیر شورای عالی امنیت ملی نشست داشت. در  این دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی اظهار کرد: «با توجه به جنایات صورت‌گرفته از سوی گروه‌های تروریستی علیه مردم و شهروندان سوریه، اگر کشورهای اروپایی نگران حضور تعداد معدودی تروریست در خاک خود هستند باید نسبت به حضور و قدرت گرفتن هزاران نفر از عناصر تکفیری آموزش دیده که مورد حمایت مالی و تسلیحاتی برخی کشورهای منطقه نیز قرار دارند، نگرانی بیشتری احساس کنند و برای حفظ امنیت شهروندانشان مانع از ارسال سلاح و نیرو برای تروریست‌ها شوند». به گزارش ایرنا، این مقام عالی هماهنگ‌کننده اقدامات سیاسی، نظامی ‌و امنیتی ایران با سوریه و روسیه اظهار کرد: تروریسم چون ویروسی خطرناک از مرزها عبور کرده و قابل به‌کارگیری ابزاری از سوی کشورهای خاص نیست، از این رو باید مبارزه با آن با اتخاذ رویکردهای هماهنگ، مشترک و غیر‌تبعیض‌آمیز صورت پذیرد.» همچنین، شمخانی با اشاره به همکاری موثر سه کشور سوریه، ایران و روسیه و جریان مقاومت با تروریسم گفت: «ما همواره خود را متعهد به راه حل سیاسی برای پایان دادن به بحران سوریه می‌دانیم و راه حل نظامی ‌را صرفا در برابر گروه‌هایی که حاضر به کنار گذاشتن سلاح نیستند، موثر قلمداد می‌کنیم.» اجلاس آستانه نقش تعیین کننده‌ای در ایجاد و تداوم آتش بس در سوریه داشته و نباید اجازه داد مسلحین با تحریک برخی کشورهای مخالف آتش‌بس با بهانه جویی از تداوم مذاکرات شانه خالی کنند.»
سوریه، مهم‌ترین زمینه تداوم همکاری‌‌ها میان ایران و روسیه
دبیر شورای عالی امنیت ملی در بخشی دیگر از گفته‌های خود در دیدار با الکساندر لاورنتیف با تقبیح تجاوز موشکی آمریکا به خاک سوریه و تاکید بر لزوم تشکیل هیات مستقل حقیقت‌یاب به منظور مشخص شدن مسیرهای ارسال سلاح‌های شیمیایی به گروه‌های تروریستی در سوریه و عراق عنوان کرد: «عملیات موشکی نامشروع و غیرقانونی آمریکا نباید بدون پیگرد باقی بماند. رویکرد به کار گرفته‌شده از سوی آمریکا در سوریه موجب کمرنگ شدن زمینه تفاهم جریان‌های داخلی در سوریه و امیدواری گروه‌های مسلح از جمله تروریست‌ها به راه‌حل نظامی ‌شد. در واقع، دخالت نظامی‌توسط دولت جدید آمریکا در سوریه به بهانه‌های واهی، پیمودن مسیر شکست‌خورده و نادرست گذشته در عراق و افغانستان بوده و به طور قطع فرجامی ‌به جز هزیمت مجدد برای این کشور به دنبال نخواهد داشت. شمخانی افزود: هرگونه حضور نظامی ‌و اشغال خاک سوریه بدون هماهنگی با دولت قانونی این کشور به بهانه مبارزه با تروریسم مصداق تعدی به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی این کشور بوده و خلاف قوانین شناخته‌شده بین‌المللی است.
همچنین، در این نشست، الکساندرلاورنتیف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور روسیه نیز در این ملاقات با حمایت از نقش سازنده جمهوری اسلامی‌ایران در روند سیاسی ایجاد صلح در سوریه خاطر‌نشان کرد: مسکو همچنان به اقدام نظامی‌علیه تروریست‌ها و کسانی که به راه حل سیاسی پایبند نباشند متعهد است و مبارزه بی‌امان با عناصر داعشی و جبهه‌النصره و گروه‌های مرتبط با آنان را در کنار پیگیری مسیرهای سیاسی ادامه خواهد داد. این اظهارات نشانگر آن است که همچنان بحران سوریه به عنوان کانون اصلی همکاری‌های میان ایران و روسیه است. در واقع، روس‌ها به وضوح به این امر پی برده‌اند که هر گونه حفظ جایگاه و مقابله با نفوذ آمریکا و دیگر کشورهای غربی در منطقه بدون ایفای نقش تهران امکان‌پذیر نخواهد بود؛ بنابراین، بر حفظ تعهد و اتحاد خود با تهران در راستای مبارزه با تروریسم و مقابله با نیروهای تحت نفوذ غرب در عرصه بحران سوریه تاکید دارند.

شایان ذکر است که الکساندر لاورنتیف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور سوریه با  حسین جابری انصاری معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه دیدار و گفتگو کرد. این دیدار در ادامه رایزنی‌ها و همکاری‌های ایران و روسیه برای حل بحران سوریه، به ویژه در چارچوب روند آستانه انجام  شد. در این دیدار، دو طرف ضمن بررسی آخرین تحولات سیاسی و میدانی سوریه، در خصوص راه‌های تحکیم و گسترش آتش بس و تسهیل گفت‌وگوهای سیاسی برای پایان بحران سوریه تبادل نظر کردند. جابری انصاری و لاورنتیف همچنین مواضع دولت‌های درگیر بحران سوریه، روندها و چالش‌های جدید و همچنین آخرین تحولات در زمینه رویارویی با گروه‌های تروریستی را مورد بحث و بررسی قرار دارند.
تاکید ایران و روسیه بر حفظ حاکمیت ملی و یکپارچگی سوریه
علاوه بر دیدار الکساندر لاورنتیف با مقامات سیاسی و امنیتی کشورمان، یکی دیگر از نمودهای همکاری میان ایران و روسیه، سفر اخیر سردار حسین دهقان، وزیر دفاع ایران برای حضور در ششمین نشست امنیت بین‌المللی است.  در حاشیه نشست امنیت بین‌المللی، سردار دهقان با ارتشبد سرگئی شویگو، وزیرا دفاع ایران و روسیه دیدار و بر لزوم استقرار هرچه زودتر آرامش و امنیت پایدار در سوریه و همچنین لزوم حفظ حاکمیت ملی و یکپارچگی این کشور تاکید کرد. به گزارش ایرنا، در این مذاکرات که با حضور مهدی سنایی، سفیر ایران در روسیه برگزار شد، طرفین با بررسی تازه‌ترین تحولات میدانی سوریه بر ضرورت تداوم و گسترش آتش بس، لزوم امداد رسانی و ادامه اقدام‌های بشر‌دوستانه، فراهم آوردن شرایط لازم برای دسترسی آزادانه همه سوری‌ها در شهرها و مناطق مختلف به کمک‌ها و خدمات مورد نیاز، حفظ یکپارچگی و احترام به حاکمیت ملی این کشور تاکید کردند. همچنین دو طرف، مسائل دوجانبه را مورد بررسی قرار دادند و بر اجرای کامل توافقنامه نظامی‌ که در تهران به امضای دو طرف رسیده، تاکید شد.
 
تاکید مسکو برای تداوم و حفظ همکاری‌ها با ایران پس از انتخابات ریاست‌جمهوری

در تایید روند رو به بهبود و گسترش روابط حسنه میان تهران با مسکو می‌توان به سخنان اخیر سخنگوی وزارت خارجه روسیه اشاره داشت. ماریا زاخارووا  تاکید کرد که مسکو آماده است مانند اکنون با رئیس‌جمهوری و دولت آینده ایران همکاری کند. خبرگزاری اسپوتنیک به نقل از سخنان وی نوشت: همه آنچه به روند انتخابات مربوط است، یک امر داخلی و مربوط به مردم ایران است و ما با مقام‌هایی که بر سر کار خواهند آمد، همکاری می‌کنیم. مقام روس همچنین با اشاره به اینکه روابط روسیه و ایران، روابطی دیرینه و تاریخی است، افزود: ما امیدواریم که در آینده هم شاهد تحرک و تحولی مثبت در روابط دو کشور باشیم.
این اظهارات نشانگر آن است که با توجه به سطح گسترده روابط و مناسبات میان تهران با مسکو در کوتاه مدت می‌توان انتظار داشت که روابط حسنه میان دو کشور حفظ خواهد شد. اکنون شرایط به‌ گونه‌ای است که روس‌ها بیش از ایران مایل به حفظ اتحاد راهبردی خود با تهران هستند. افزایش دخالت‌های آمریکا در خاورمیانه، قفقاز و حتی شرق آسیا، مقامات کرملین را بیش از هر زمان دیگری نگران کرده است و شرایط به گونه‌ای پیش رفته که گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن هستند که جنگ سرد جدید میان روسیه با آمریکا تشدید شده است. در این شرایط، فضا برای همکاری میان تهران و مسکو بیش از پیش مهیاست و به نظر می‌رسد دولتمردان دو کشور حداقل در آینده‌ای کوتاه مدت، مناسبات استراتژیک خود را با یکدیگر حفظ خواهند کرد.

کلمات کلیدی
shareاشتراک گذاری

نظرات شما